V.V. Veendam

Look -Out daar komt Veendam.

In 1894 richtte de jeugdige Carel Herman Steenhuisen met andere voetbalvrienden en klasgenoten van de HBS in Veendam de voetbalclub Look-Out op. De voetbalsport, die in Engeland al floreert, krijgt ook Nederland en Veendam in de greep. Met veel Engelse termen in het begin. De Veendammer jongeren hebben zelfs hun clubje een Engelse naam gegeven. Terwijl steeds meer HBS-scholieren zich aan dit voor velen nog vreemde balspel wagen. “Aanvankelijk speelden we alleen onderling op ’t Vosje” schreef ooit Carel Steenhuisen in brief. We waren gekleed in blauwe trui met rode sjerp, schuin over de schouder. witte broek, rood gebiesd en vergeet niet ook een blauwe calotje met de clubnaam: Look-Out. ’t Vosje is een speelveld aan de Langeleegte. ‘

1894. Oprichters Look-Out: Herman Bakker, onbekend, Herman Mees, Bertus Nap, Cósener, Carel Herman Steenhuisen, Onbekend

In 1900 neemt de club voor het eerst deel aan de voetbalcompetitie, georganiseerd door de Noord-Nederlandsche Voetbalbond. Maar deze “boerenbond” gaat al snel ter ziele en de competitie dus ook. Clubs uit de regio spelen nu zogenoemde seriewedstrijden tegen elkaar. Look-Out en een andere Veendammer voetbalclub Vitesse, fuseren in 1905. De fusieclub speelt verder onder de naam Look-Out. De naam werd bij de geboorte van prinses Juliana veranderd in P.J. Veendam. De twee letters vervielen al vrij snel. In 1919 werd gefuseerd met de lokale concurrent Jupiter en is sprake van VV Veendam. De clubkleuren werden: Geel shirt, zwarte broek, gele kousen.

v.v. Veendam 1920: secretaris B. Rudingh, A. Cremer , B. Lubben, A. Berghuis, J. Lóhr, H. Breemhaar, H.H. Buzeman, W. Buining, A. Caneel, H. Blaauw, H. Poppen en J. Schekermans.

Veendam ‘vliegt’ erin en pakt de regiotitel Noord.

29 februari 1932. Uit het Nieuwsblad v/h Noorden.
29 februari 1932. Uit het Nieuwsblad v/h Noorden.

Vanaf 1916/1917 speelt de club als v.v.Veendam in de 1e klasse Noord. Vele jaren volgen zonder opvallende prestaties tot aan 1929. Zowel in het seizoen 1929/1930, vlak achter het Groningse Velocitas, als in 1930/1931, opnieuw achter kampioen Velocitas, zitten de geel-zwarten dicht tegen het kampioenschap aan. Dat jaar krijgt de selectie voor het eerst een trainer, de Poolse oorlogsvlieger Doboszinsky. Hij werkte in de week als opzichter in de aardappelmeelfabriek van DWM in Veendam. Hij hamert op snelheid. “Es muss sein wie ein Pistolschuss,” luidt zijn credo. In het seizoen 1931/1932 wordt dan uiteindelijk het eerste kampioenschap behaald in het bijna veertig jarig bestaan. Na jaren van suprematie van het Groningse Be Quick en Velocitas is aan die reeks een einde gekomen. Na een spannende strijd worden de groen-witten op één punt afstand gehouden. Voor maar liefst 15.000 toeschouwers op de Groninger De Esserberg winnen de Veendammers met 1-0 van rivaal Velocitas door een goal van Woltjes jr.  Veendam is kampioen van de 1e klasse Noord 1932.

1932. V.V. Veendam. Kampioen van District Noord van de N.V.B. Na 1-0 op Velocitas op de Langeleegte. . Doelpunt Luut v.d. Werf. Staand: J. Schekermans leider en H. Boomsma, S. Snijder, W. Veenman, N. Timmer, K. Woltjes, L.v.d. Werf, J. Woltjes, R. Timmer, G. Blaauw (reserve), L.v.d. Ploeg (leiding). Gehurkt: J. Schott, E. Rosies, G. Knigge en J. Löhr (reserve)

1932: Nacompetitie om het Nederlands voetbal kampioenschap.

1933. v/d Werf

In de nacompetitie om de landstitel heeft Veendam het heel zwaar. Van de acht wedstrijden werd er éénmaal gewonnen en wel verrassend uit bij PSV uitslag 0-2 met doelpunten van Gort en v/d Werf. Een week later nam PSV in Veendam met 0-4 revanche. Op 3 april 1932 speelt Veendam thuis tegen de latere landskampioen Ajax, uitslag 1-9.

Met een doelsaldo van 7 voor en 34 tegen werd een mooi seizoen toch een beetje in mineur afgesloten. Een voorzichtige conclusie voor Veendam mag zijn, dat er een groot verschil bestaat tussen de Noordelijke 1e klasse en de rest van Nederland en dat het de Veendammer selectie ontbeerd aan stootkracht en er ook verdedigend een tandje bij mag worden gezet. Topscorer werd Boomsma met vier goals. Tip voor de KNVB: Drie maanden nacompetitie is wel erg lang.

Van het Sportveld naar het Sportpark De Langeleegte.

Oorspronkelijk speelde men op de plaats aan de Grote Vaartlaan. Vanaf 1931 is de naam van het Sportveld ‘t Vosje aan de Langeleegte. Vervolgens werd na 1945 Sportpark De Langeleegte (maximale capaciteit 13.000, huidige capaciteit 6.500) in gebruik genomen. Grondlegger van sportpark De Langeleegte is directeur Eikenhorst dienst gemeentewerken. Het Sportpark wordt geopend door de Groninger dr. Sicco Mansholt minister van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening.

De jaren dertig. Overvol sportterrein ’t Vosje aan de Langeleegte

Hij was met zijn 37 jaar de jongste minister. Werknemers in de zogenoemde DUW-regeling hebben het sportpark aangelegd. Men sprak vroeger over ” Het is Langeleegte weer”. Spelers zeiden vaak, komende naar de veenkoloniën, dat ze het idee hadden dat Siberië de bestemming was. Uren in de bus door almaar verlatener ogend en kouder wordend veenland. De naam leegte heeft echter niets te maken met een kale vlakte: Leeg refereert in het Gronings aan ‘laag’. De weg van Groningen naar Veendam voert door laagveen, daar waar predikant Anthonie Winkler Prins zijn encyclopedie schreef en bij velen in de boekenkast stond, en oprichter van de Hoge Burgerschool.

Zondag 26 maart 1933 Ingekleurd spelmoment Veendam – Alcides 6-1.

Clubicoon: Jaap Woltjens kleurt Oranje.

Voor de eerste en tot nu toe enige keer komt een speler van Veendam uit voor het Nederlands elftal. We schrijven 1936 als het Nederlands elftal gaat spelen tegen Nothingham Forest. De Engelsen winnen met 1-0. Veendammer linksbuiten Jaap Woltjes valt in voor Ajacied Anderiessen.

1931. Siewerd Snijders Veendam.

Een week later speelt hij nog wel samen met o.a. Kick Smit en Bep Bakhuys in het Nederlands B elftal tegen Southend United. Hoewel de radiocommentator de linksbuiten prijst, oordelen de landelijke kranten anders over het debuut van Woltjes die 1 x scoort. Na nog enkele training bedankt de Veendammer voor Oranje. Het reizen en zijn werk dwingen hem daartoe. Omdat het hier ging om een semi-interland is Jaap Woltjens niet opgenomen in de KNVB statistieken. In de wedstrijd Noord Nederland – Noord Duitsland op 3 mei 1931 stond Jaap Woltjes in de opstelling vermeld. Vele Veendam spelers zouden overigens voor het Noord-Nederlands elftal spelen zoals Siewerd Snijders, Jan Blijham en Jaap Woltjens. Overigens speelt zijn broer, de linkshalf Immo Woltjens, ook bij Veendam..

Uit het Nieuwsblad van het Noorden. van 4 mei 1931. Ook de latere trainer van Veendam Otto Bonsema is opgesteld.

In 1938 bereikt de club het trieste nieuws dat mede-oprichter van Veendam en erelid Carel Steenhuysen, op 58 jarige leeftijd is overleden. Carel die zich als tandarts in Amsterdam vestigde mocht wereldkampioen schaken Max Euwe en radioreporter Han Hollander tot zijn patiënten rekenen.

Grote onderlinge ‘Noordelijke’ concurrentie.

Opnieuw volgen er vele jaren na 1932 in de hoogste Noordelijke 1e klasse waarin Velocitas en Be Quick afwisselend de sterkste elftallen hebben en Veendam daar vaak net onder zit. Diepte punt is de degradatie naar de 2e klasse in het seizoen 1947/1948 .

seizoen 1948/1949 Veendam. Boven: H.Hof, M. Rosies, H. Por, E. Rosies Jr., G.J. Huizing, C. Koster en W. de Munnik. Midden: I. Woltjes en H. Siekman. Onder: A. Snijders, B. Löhr, L.v.d. Werf en H. Blaauw.
1931 Knigge Veendam

In 1950 stortte de leden allemaal tien cent per week extra in de clubkas om voor het eerst een “echte” trainer te kunnen aanstellen. Het wordt Wim Vaal die twintig jaar eerder ook al in beeld was als trainer. In Exloo verliest Veendam voor 11.000 toeschouwers met 1-0 van Zwartemeer en mist daardoor het kampioenschap van de tweede klasse. Vervolgens duurt het tot 1954 eer er weer iets bijzonders te vieren is. Dit nadat Veendam op 16 mei door treffers van Jan Walburg en Lucas Rosies weet te winnen van aartsrivaal VV Muntendam en met 2-0 uit haar as herrijst. In promotiewedstrijden tegen Zwartemeer en Velocitas bekronen de Veendammers het kleurrijke geel-zwarte jaar met het bereiken van de 1e klasse.

1953 Veendam elftal
28 juni 1954. Nieuwsblad van het Noorden: Bram Snijder 1-0, Hof penalty 2-0 en Geert Jacobs 2-1.

De KNVB laat haar verzet tegen betaald voetbal varen.

De KNVB start in het najaar van 1954 overhaast een profcompetitie. Vele oude verenigingen en nieuw ontstane prof-clubs waren al gestart met de eerste betaald voetbalcompetitie van Nederland. Dit gebeurde onder de vlag van NBVB, een door tegenstanders ook wel de ‘wilde bond’genoemd. In dat najaar lopen er twee prof-competities synchroon. Die van de KNVB en van de NBVB.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Poster_Alkmaar_Venlo.jpg
14 augustus 1954. De eerste profwedstrijd bij de ‘wilde’ NBVB.

Veendam begint in september aan het KNVB profavontuur die maar twee maanden duurt. Een overleg tussen beide voetbal bonden eindigt in een overeenkomst waarbij de KNVB alle eisen moest inwilligen en har uitstaande straffen moest cancelen. Vanaf november waren alle oud- internationals weer welkom bij het Nederlands elftal. Vele topspelers die voor het geld al in het buitenland waren gevlucht werden als ware helden gezien. Na jarenlange oppositie tegen het betalen van voetballers, op straffe van uitsluiting, moest de koninklijke bond uit Zeist haar conservatieve houding laten varen. Bang als ze was om de totale controle over het voetbal te verliezen. De NBVB werd opgenomen binnen de KNVB en de lopende competities stilgelegd. Tachtig voetbalclubs krijgen een licentie en worden willekeurig verdeeld over vier 1e klassen. Op 28 november wordt er gestart met de eerste algemene profcompetitie van de KNVB.

1954: Een mooi en een hectisch jaar.

Al met al is 1954 voor Veendam een bijzonder jaar. Er was het kampioensfeest, daarna het promotiefeest maar ook het 60-jarig bestaan van Veendam. Maar wat het jaar nog meer bijzonder maakt is het besluit van 103 van de 118 leden om voor het betaalde voetbal stemmen. Dit tijdens een vergadering in hotel Java aan het Prins Hendrikplein. Aan dit ‘dappere’ besluit hangt wel een financieel plaatje. Zo is men akkoord met een spelers premiestelsel: 15 gulden voor een gewonnen wedstrijd, 10 gulden voor een gelijkspel en 5 gulden voor een nederlaag. Voor de training (drie maal per week) wordt per keer 5 gulden betaald. De KNVB eist ook dat semi-profclubs 30.000 gulden neertellen voor de licentie.

1954: Eerste semi-prof elftal. Boven: O. Groenbroek, H. Hulsen, H. Hof, S. de Jong, M, Rosies, K. Walburg, J. Walburg, grensrechter Z. Dethmers en Th. Drenth. Onder: A. de Vries, J. van Es, P. Damhof, H. Heit en L. Dekker.

Veendam start het seizoen 1954/1955 in de 1e klasse A. Op 28 november begint dan het betaald voetbal. Veendam verliest met 4-1 van NAC uit Breda. Jan Walburg scoort het enige Veendam doelpunt en dus het eerste in het betaald voetbal voor de Veenkolonialen. Veendam eindigt het eerste seizoen in het betaalde voetbal op de een na laatste plaats. Net voor Go Ahead met 14 punten uit 26 wedstrijden en met en doelsaldo van 38 voor en 85 tegen. Video van het fotoarchief v.v. Veendam jaren 1954/1955.

Een jaar later gaat de KNVB op grond van de ranglijst 1955/1956 het voetbal reorganiseren. De vier eerste klassen worden verdeeld over één eredivisie , een 1e divisie A en B en een 2e divisie A en B. Ondanks dat Veendam de laatste 12 wedstrijden ongeslagen blijft en zelfs de laatste thuiswedstrijd met 4-0 van AGOVV wint, ‘degradeert’ Veendam naar de 2e divisie A. Veendam haalt 29 punten uit 26 wedstrijden. De entree prijzen worden verhoogd en met trots kan de club melden dat er geen tekorten zijn. Er zijn dertien thuiswedstrijden aan De Langeleegte geweest en daar zijn in totaal 30.303 toeschouwers op afgekomen.

Door mooie resultaten weet Veendam aan het eind van de periode 1958/1959 op een tweede plaats te eindigen. Achter kampioen Go Ahead uit Deventer promoveert de Geel-Zwarte formatie naar de 1e divisie. Het is ook het jaar dat provinciegenoot Oosterparkers terugkeert naar de amateurs. Er ontstaat ook enige onrust bij het bestuur in verband met de plannen in Muntendam om een volledige beroepsclub te stichten. Deze zou de naam profclub De Veenkolonialen gaan heten. Muntendam bied zelfs een veld te huur aan voor 1000 gulden per jaar.

Seizoen 1962/1963 start met met een nieuwe trainer Karel Bonsema. Hij is afkomstig van GVAV en neemt ook Be Kuiper mee. Het is ook het jaar dat Veendam als eerste een proef neemt met een verwarmde zittribune. De eerste overkapte staantribune van de club wordt tegen DHC Delft 1-1 voor 5000 toeschouwers in gebruik genomen. Oranje international Frans de Munck is de absolute uitblinker in de competitie. Abe Lenstra komt met Enschedese Boys voor 8000 toeschouwers niet tot een overwinning in Veendam. Max Rosies die 20 jaar voor Veendam heeft gespeeld en geen wedstrijd heeft gemist, trekt zich terug uit de wedstrijdsport. Veendam haalt een 4-0 achterstand tegen Enschedese Boys in : 5-5. Matheus Korte en Jan Hoekema blinken uit. 

1962: De vrouw van Max Rosies houdt voor het gemeentehuis in Veendam een prachtige elftalfoto vast. Veendam: Jan Kuiper, Sietse de Jong, Janny Löhr, Jakob van Essen, Bé Kuiper, Frans de Munck, Renze Veenstra, Max Rosies, Jan Hoekema, Afinus de Vries en Harry Hulshof.

Clubicoon: Max Rosies

Marcus Max Rosies, geboren op 30 augustus 1926 te Veendam, speelde tussen 1944 en 1963 onafgebroken op de Langeleegte en is een boegbeeld bij de Veendammers. Max werkte vele jaren, hoe kan het anders, bij de aardappelmeelfabriek toen nog DWM aan het Oosterdiep. Later overgenomen door het AVEBE concern. Hij groeide op in een echte voetbalfamilie en bijna allemaal speelden ze voor de geel-zwarte formatie. Zowel zijn vader Egbert, als vier van de zes broers hebben in de Veendam selectie gespeeld. Twaalf jaar was hij toen hij, als aanvaller, in het geel-zwarte shirt voetbalde en kampioen werd in het eerste oorlogsjaar. In het eerste elftal speelde aanvankelijk op het middenveld, maar later verhuisde hij naar de verdediging waar hij de rest van zijn carrière zou blijven staan. Hij werd de opvolger van Immo Woltjes, een van de drie legendarische voetbalbroers van Veendam.

11 juni 1961. Max Rosies – links- speelde in het totaal 700 wedstrijden voor de geel-zwarten en werd hier voorafgaand aan de wedstrijd v.v. Veendam – KFC, gehuldigd voor zijn 500ste wedstrijd.

Max was een betrouwbare verdediger, speelde als een gentleman en was nauwelijks te passeren. Daarbij is het opvallend, dat hij als stopperspil, zelden werd betrapt op een overtreding.

Op 16 juni 1963 kwam er abrupt een einde aan zijn imposante voetbalcarrière toen hij in de uitwedstrijd tegen Velox een kaakfractuur opliep en in het ziekenhuis belandde. Zeer onverwachts in voorjaar van 1963 kreeg Max een conflict met het bestuur. Voetbal vereniging Veendam verkeerde in een financiële crisis en meende haar kas te kort bij o.a. Max terug te kunnen halen. Dat viel verkeerd bij Rosies, die de bestuursleden vriendelijk een hand gaf en meedeelde dat hij per direct zou stoppen. Gelukkig is het niet zover gekomen en keerde het bestuur alsnog de rechtmatige fl. 2500.- spelersloon uit. Wel werd hem gevraagd zijn spelerstunnel in te leveren. Iets wat hem vele jaren later zeer speet. Na zijn spelersloopbaan werd Max onder meer oefenmeester van de voetbalvereniging Wildervank. Zijn hele leven woonde hij samen met zijn vrouw in Veendam waar hij zeer op zichzelf leefde. Hij kwam zelden in de openbaarheid en zeker niet meer op de Langeleegte. Max had een grote vrees ontwikkeld voor mensenmassa’s. Op bijna 88 jarige leeftijd overleed Marcus Max Rosies, donderdag 28 augustus 2014. Bron: Willem Molema.

Bekerwinst met beeld en geluid.

Veendam speelde op 9 februari seizoen 1963/1964 in het KNVB bekertoernooi de wedstrijd Volewijckers-Veendam. Het werd op het Mosveld in Amsterdam Noord een winstpartij 2-3. Unieke video opname met commentaar van Felix Meurders bij de beelden. In de kwartfinale werd de club eruit geknikkerd met 0-2 door ADO.

Sportcolumn uit het Dagblad van het Noorden.

Veendam tussen 1e, 2e en 1e divisie.

Veendam overleefde de eerste twintig jaar van het betaalde voetbal samen met G.V.A.V. als enige over uit de provincie Groningen. Tot aan 1964/1965 speelt Veendam in de 1e divisie zonder noemenswaardige uitschieters. Plots echter duikt de degradatiespook op en daalt de selectie met Excelsior uit Rotterdam af naar de 2e divisie. HVV ’t Gooi keert terug naar de amateurs. Het herstel volgt in 1968 als Veendam op een derde plaats in de competitie eindigt. De promotiewedstrijden gaan om twee plaatsen. Fortuna Vlaardingen Helmond Sport 0-1, Helmond Sport – Veendam 5-1 en Veendam – Fortuna Vlaardingen 2-1. Door dat resultaat promoveren Helmond Sport en Veendam naar de 1e divisie en keert FC Hilversum vrijwillig terug naar de amateurs .

1967 Staand: Lukas Oldenburger, Simon Zoetebier, Jan Blijham, Timo Zandbergen (verzorger), Henk Wollerich, Bé Kuiper, Henk Georg, Afienus de Vries, Evert Mur (trainer) en Teun van der Duin (res. doelman). Gehurkt: Bennie Specken, Rikkert La Crois, Hemmo Kerkhof, Piet de Vries, Piet van Dam en Jetze Pascal.

In dat jaar debuteert de zeventien jarige Harrie Drenth als opvolger van de geblesseerde Piet de Vries. In de KNVB bekercompetitie 1967/1968 komt Veendam tot de kwartfinale. In de eerste ronde start Veendam in een poule met de Noordelijken Cambuur, Heerenveen en GVAV. Deze ronde wint Veendam mede door een 4-0 overwinning op Heerenveen met drie doelpunten van Rikkert Lacrois. In de tweede ronde is Rikkert opnieuw met drie doelpunten matchwinnaar nu op Willem II 3-1. In de kwartfinale wordt Veendam uitgeschakeld door ADO met 2-3. Na een snel opgelopen 0-2 achterstand herstelde Henk Meuken en Rikkert vlak voor rust. Pas in de tachtigste minuut wist Piet Timmermans ADO aan winst te helpen. ADO zou uiteindelijk via Go Ahead, ook de beker winnen door een 2-1 zege op Ajax. Het was voor de Hagenaars de vijfde keer, in tien jaar, dat het tot de bekerfinale reikte, en nu pas de eerste maal dat het de beker omhoog mocht houden.

1970 Veendam Staand: Leo Beenhakker, Bont, Georg, Pascal, Kerkhof en Ooft. Gehurkt: Blijham, Doddema, Nienhuis, Specken, De Vries en Bosschieter.

1974: Het einde van semi-prof vereniging VV Veendam 1894.

In 1974 komt er een duidelijke splitsing tussen betaald en amateur voetbal de amateurtak gaat verder onder de naam Veendam 1894 en het betaalde tak word SC Veendam (Sport Club Veendam). Na 80 jaar één vereniging te zijn is de splitsing op 22 mei 1974 een feit. Deze beslissing roept veel emotie’s op evenals het afscheidt van een groot aantal oud gedienden. Pascal,Georg,Beuvink, Blijham en Nienhuis zij allen worden bedankt voor bewezen diensten waaronder niet de minsten.

Het clublied van v.v. Veendam

2013: SC Veendam gaat tijdens het seizoen 2012/2013 failliet.

Veendam speelt een goed 2012/2013 seizoen, echter steken de financiële zorgen wederom de kop op. Op 12 maart wordt net als in 2010  surseance van betaling aangevraagd. Op vrijdag 15 maart speelt Veendam thuis aan de Langeleegte tegen FC Oss en wint met 2-1 dankzij doelpunten van Opoku en Overtoom. Op maandag 25 maart wordt het faillissement uitgesproken. Veendam heeft nog acht dagen om in beroep te gaan en het benodigde geld totaal 1,1 miljoen op tafel te krijgen. Verwoede pogingen met oud speler Henk de Haan als drijvende kracht mogen niet baten. Op 2 april verstrijkt het beroepstermijn, waardoor SC Veendam na 59 jaar uit het betaalde voetbal verdwijnt. Alle uitslagen worden door de KNVB geschrapt en de wedstrijden uit het seizoen worden als niet gespeeld beschouwd.

1955: Sigarenbandje

v.v. Veendam speelt in middels al 125 jaar onverminderd door.