U.V.S. Leiden

De Leidse voetbalvereniging UVS werd op 1 april 1914 opgericht. In eerste instantie droeg het de naam Achilles. Maar zoals zo vaak in die tijd waren er meerdere clubs met deze naam. Toen echter een jaar later Achilles zich wilde inschrijven voor de competitie moest de naam worden veranderd. Het werd ‘Uit Vriendschap Saam’, UVS. De clubkleuren werden, Blauw/Wit verticaal gestreept shirt, witte broek en zwarte kousen. Aanvankelijk speelde men aan de Kanaalweg, vanaf 1938 wordt dat het Stadion aan de Wassenaarseweg met een capaciteit van 9.700 bezoekers. Na 1960 verhuist UVS naar de Kikkerpolder met een maximale capaciteit van 10.000.

Algemeen Handelsblad 28 augustus 1938. Het sportpark aan de Wassenaarseweg werd ingewijd door de wedstrijd UVS-Ajax einduitslag 0-3.

Vanaf januari 1916 wordt UVS ingedeeld bij de Leidsche Voetbal Bond. Het is gelijk bingo want de blauwwitten worden ongeslagen kampioen van de 3e klasse L.V.B. De feestelijkheden rijgen zich aan één. Achtereenvolgens wordt UVS kampioen van de 2e klasse in 1917, kampioen in de 1e klasse L.V.B. in 1919 en 1920. Het werd tijd om naar de landelijke competitie te gaan en in september 1920 schrijft UVS zich in bij de NVB.

UVS jaartal en namen onbekend

Vervolgens moeten we een grote stap maken naar de dertiger jaren om een bijzonder prestatie tegen te komen. UVS speelt nog steeds bij de inmiddels Koninklijke-KNVB in de derde klasse. Op 10 maart 1935 speelt de club uit tegen SEP uit Delft om het kampioenschap. De Delftsche courant schrijft: ‘In de eerste helft zat er wat spanning bij de spelers want het UVS spel was slordig. Toch kwam de ploeg op voorsprong via een klutsbal van Koninkx langs zijn eigen doelman Tuyn, 0-1. De vreugde was kort want door een misser in de UVS achterhoede wist Schenkelveld 1-1 te maken. Vlak voor rust werd het door een terugspringende bal via de lat 1-2 voor UVS. Na de pauze had SEP de wind in de rug maar door een handsbal van Berkhout werd het door een penalty 1-3. UVS kon de wedstrijd rustig uit spelen en zou het door een onhoudbaar schot nog 1-4 worden. Tot zover het sportverslag opgetekend vanuit Delfts perspectief. Op 26 mei dat jaar weet UVS naar de tweede klasse te promoveren na winst in de nacompetitie.

Uit de Nieuwe Vlaardingsche courant van 28 mei 1935.

In 1938 neemt UVS het sportpark aan de Wassenaarseweg in gebruik. Daarbij wordt onder meer de overdekte hoofdtribune van het oude terrein meegenomen. Helaas komt het terrein zwaar gehavend uit de oorlog en zijn vrijwel alle voorzieningen gestript. Omdat er plannen zijn voor de uitbreiding van het ziekenhuis op deze locatie wordt het terrein alleen provisorisch opgeknapt. Dat betekent dat UVS in 1955 haar debuut maakt in het profvoetbal op een terrein met enkel een onoverdekte zittribune en eenvoudige staanplaatsen. Pas in 1960 is de verhuizing naar het nieuwe complex Kikkerpolder een feit.

1950: Kampioen 2e klasse

We komen aan in het seizoen 1949/1950, een historisch jaar voor UVS. Dit zal het jaar voor ons eerste elftal worden. Er is een enorme belangstelling voor de prestaties van het vlaggenschip. Er zijn vijf voorverkoopadressen in de stad waar duizenden hun toegangskaartje kunnen kopen. Om te weten of een wedstrijd wel doorgaat hoef je maar naar de stadstram/stadsbus te kijken want die wordt gesierd door blauwwitte vlaggetjes.

1950. UVS kampioen. Boven: Verhoogt, Fasel, M de Wolf, res. Koolhaas, Kantebeen en Blom. Midden: Wallaart, Devilé en Sloos. Onder: J. de Wolf, Van Well en Van Duyl.
Doelpunten van M de Wolf 2x, Kantebeen 1x en Verhoogt 1x

In de aansluitende promotiecompetitie moest UVS spelen tegen 1e klasser Neptunus en Emma uit Dordrecht om één plek in de hoogste Nederlandse klasse. In de eerste wedstrijd tegen Neptunus werd UVS qua 4-0 uitslag overklast. Toch waren ze niet de mindere. In een met dertig duizend toeschouwers, goed gevuld De Kuip, wist UVS echter haar spel niet te bekronen. Ondanks dat Verhoogt, Fasel en Kantebeen elkaar goed konden vinden en ook de gebroeders de Wolff aardig inspeelden was het Leidse spel te simpel en miste het stootkracht. De goals vielen te simpel aan de andere kant en dat kwam hard aan. Min of meer gedesillusioneerd liet de ploeg haar hoofd hangen en was de eindstand bereikt. Dit ook tot verrassing van Neptunus die op meer tegenstand had gerekend. De tweede match was thuis voor 11.000 toeschouwers tegen Emma. In een levendige wedstrijd werden de punten gedeeld, 1-1.

De stand van zaken na Emma – Neptunus 1-2 is dat UVS alles moet winnen en Neptunus punten moet verspelen, wil de Leidse elf nog kan smaken op promotie. Het is 14 mei op het menu staat de voor UVS allesbeslissende wedstrijd tegen Neptunus. Zouden de blauw-witten Neptunus kunnen verschalken.

Op 21 mei 1950 speelt Neptunus- Emma en bij winst of gelijkspel behouden de Rotterdammers de 1e klasserschap. Promoveren zit er niet in maar het kan Emma een spaak tussen de wielen steken. De laatste wedstrijd is Emma- UVS en bij Dordtse winst moet er een beslissingswedstrijd worden gespeeld. Het is 4 juni als UVS op bezoek gaat in Dordrecht. Wat een spannende wedstrijd had moeten zijn werd een simpele overwinning voor Emma. Zij waren zeer gemotiveerd om de kans op promotie te behouden. UVS daarentegen speelde mat/inspiratieloos. Het werd een toch wel schaamtevolle 6-0 nederlaag. Heeft het te maken met het lange seizoen of met teleurstelling dat blijft de vraag.

Zeker is dat de beslissingswedstrijd 11 juni 1950 tussen Neptunus en Emma een klapper werd. Precies een week later gaat Emma op bezoek in Rotterdam. De Kuip volgestroomd met 55.000 toeschouwers, zien een wervelend Emma. Het was Cor v d Gijp die met een harde kopbal 0-1 maakte gevolgd door broer Janus die met een hard schot de 0-2 maakte. Na de rust veerde Neptunus enigszins op maar verder dan 1-2 kwam het niet. Emma uit Dordrecht gaat naar de 1e klasse.

1957. UVS. Boven: Freek Filippo, Jan de Wolf, Theo Mighielse, Andre Hak, Sjaak van Leeuwen en Frans van der Veen. Onder Cor Verhoogt, Hen Bekkering, Han Verhoeks, Cor van der Zeeuw en Henk Mattheeuwisse. Voorafgaand aan de oefenwedstrijd UVS – Nederlands militair elftal.

Het is rond 1954 als een er een concurrent van de KNVB een betaald voetbalcompetitie start. Deze ‘wilde bond’ de NBVB ontstond uit onvrede over de conservatieve houding van de KNVB.. Er gaat een schok door Zeist en men gaat overstag. In gezamenlijkheid ontstaat er een semi-profcompetitie waar ongeveer 80 verenigingen op inschrijven waaronder UVS. Bij de start in het seizoen 1955/1956 wordt UVS ingedeeld in 1e klasse C. Een jaar later werd iedereen op grond van haar positie opnieuw geplaatst. UVS eindigde op een vierde plek van onder en komt in de 2e divisie.

In het totaal speelde UVS zeven seizoenen in het betaald voetbal. Eén seizoen in de hoogste 1e klasse en zes in de 2e divisie. Het beste resultaat was het behalen van een vijfde plaats in 1957/1958.

Het seizoen 1959/1960 begint sensationeel met een inmiddels historische uitwedstrijd tegen Zeist met frank Mijnals en Teus van Rheenen. De rust geeft een 4-0 stand aan voor Zeist. In de 2e helft knokt UVS zich naar een 4-5 overwinning. De landelijke pers smult van de uitschieter en heeft het over ‘uit de dood opstaan’ of een ‘sterfscène’.

Leidsch dagblad

Het hele seizoen is trouwens hectisch en eindigde bijna in mineur voor UVS. De KNVB wil het aantal profclubs terugbrengen aan het eind van het seizoen. Hiervoor werd een nacompetitie gehouden waarbij UVS. Met 8 clubs strijden om 4 plekken en behoud van het betaald voetbal is een zware klus. Vooral aan het eind van de reguliere competitie. Het werd reizen van het noordelijke Velocitas uit Groningen en Zwartemeer in het Drentse Klazienaveen naar het Bredase Baronie en Xerxes in Rotterdam. Het ging de Goudse ploeg goed af met klinkende overwinningen. Met hoge scores weet UVS het noodlot af te wenden en blijft het in de 2e divisie.

Cor Verhoogt: een vroege leerling

Cornelis H. Verhoogt werd op 10 mei 1922 geboren in Leiden. Cor begon met voetballen als jongen op een veldje aan de Marnixstraat in Leiden. Zijn vriend Joop de Wolf was al lid van UVS en op 24 augustus 1934 schreef Cor zich ook in bij de Blauw-Witte.

Trainer Evert Ruis en de 15 jarige Cor Verhoogt.

Cor als 15 jarige trainde vast tweemaal in de week. Op een zaterdag zag Trainer Evert Ruis dit serieuze kereltje aan het ballen. Evert zag potentie in hem en vertelde Cor dat hij met het tweede elftal mee mocht doen omdat er een speler geblesseerd was. Dat beviel kennelijk goed want in het zelfde seizoen speelde Cor ook nog een zevental wedstrijden in het eerste elftal. Zijn debuut maakte hij thuis tegen Quick. Tot 1942 speelde hij wisselend in beide elftallen. Het was oorlog en ook Cor werd zoals zovelen jongemannen in Duitsland tewerkgesteld maar nam zijn voetbalschoenen mee. Er waren onderlinge wedstrijden tussen de werkkampen maar er was ook een zo genaamd Nederlands elftal. Samen met de inmiddels gearriveerde Joop de Wolf speelde Cor internationale wedstrijden in Berlijn voor duizenden toeschouwers. Ander spelers waren onder andere Bram Appel, Ditmars en Disselkoen. Opnieuw terug bij UVS veroverde Cor als vertrouwde rechtsbuiten in 1947 een vaste plek in de selectie. Een mooie en lange reeks van 250 wedstrijden zouden volgen.

Met het Leidsche dagblad datum 23-01-61 kijken we terug op zijn carrière : “Mijn leukste tijd waren de jaren in de 2e klasse. Er was toen een echte vriendengeest. Hier klopte de naam UVS helemaal. ‘Uit Vriendschap Saam’.”  Op 13 november 1954 kreeg het betaald voetbal toegang tot de KNVB competitie.  Dit nadat een geschil met ‘de wilde bond’ de NBVB was bijgelegd. Het werd een megaproject met 80 clubs voor de KNVB die willekeurig verdeeld werden over vier 1e klassen. UVS startte het seizoen 1955/1956 in de 1e klasse C met een 1-1 in een uitwedstrijd tegen Oldenzaal. “Deze verre reizen vond ik maar niks, in tegenstelling tot de amateurcompetitie waarin er meer in de regio werd gespeeld. De eerste thuiswedstrijd tegen DHC werd een groot succes.” Cor Verhoogt startte flitsend en in de 15 minuut scoorde hij het eerst doelpunt op eigen bodem voor UVS.

Cor Verhoogt-1958

Het clubblad had het over een uitblinkende Cor die de verdediging van de Delftse ploeg  tot wanhoop bracht. Het resultaat was een 3-2 winst. “Allereerst is door de komst van ‘vreemden’in het elftal het intieme eraf en de onderlinge band verwaterd. De geest is anders geworden in de vereniging, het gaat nu bij velen om de centjes. Het accent ligt nu meer op het winnen van wedstrijden dan op de sport. Het spelpeil was harder door de premie maar beslist niet beter. Nee het voetbal uit de gloriejaren als amateur waren beter dan in de 2e divisie waarin UVS de jaren doorbracht. Cor was een technische rechtsbuiten die door zijn acties het publiek op de banken kon krijgen. Op 36 jarige leeftijd zette hij na de wedstrijd UVS-’t Gooi een punt achter zijn rijke loopbaan. Dankzij twee goals van de scheidende aanvoerder wonnen de Blauw-Witten, op 15 juni 1958, deze match met 3-1. Cor heeft 340 KNVB wedstrijden voor UVS gespeeld en is daarmee recordhouder bij zijn club. Op 7 september 2001 overleed UVS icoon Cor Verhoogt. Hij is 79 jaar geworden.

UVS verlaat na 7 jaar het semi-prof milieu.

De laatste wedstrijd van UVS seizoen 1961/1962 in het betaald voetbal was thuis. Het is 20 mei 1962 en UVS staat onderaan de ranglijst en er staat niets meer dan de eer op het spel. De volgende dag komt het Leidsch dagblad met de onderstaande kop. Het is een tekst wat niets aan de fantasie overlaat. UVS is klaar met betaald voetbal.

In een interview met de penningmeester Koos Ouwerkerk: ” in het laatste jaar stond ik vaak te bidden dat UVS maar niet zou winnen zodat er geen winstpremie hoefde te worden uitbetaald. We begonnen het betaald voetbal met een banksaldo van 20.000 gulden maar na zeven jaar stond de club 20.000 in de min. Het heeft nog vier jaar geduurd voor deze schuld was weggewerkt “. Uit het jubileumboek 75 jaar UVS samensteller Jan Dekker.

Spraakmakende bekerwedstrijden

In de geschiedenis van de KNVB beker drong UVS twee keer door tot de derde ronde bijvoorbeeld op 21 mei 1959. UVS – Volendam 1-2, 26′ Henk ‘Spijker’Jonk, 40’Henny Bekkering 1-1, 57’Dick Tol 1-2. UVS protesteert tijdens de wedstrijd bij de scheidsrechter. Protest werd afgewezen. UVS zoekt het hogerop bij de KNVB ,die concludeert dat de scheidsrechter een fout heeft gemaakt maar dat volgens de reglementen protesteren niet mogelijk is. UVS vindt dat het ernstige financiële schade oploopt.

Het Vrije Volk van 25 mei 1959

De meest spannende bekerwedstrijd is die op 29 april 1962. UVS speelt thuis tegen ZFC en bij de rust is het 0-1, in de 2e helft trekt Han Verhoeks in de 53e minuut de stand recht. In de verlenging wordt niet gescoord. ZFC wist de strafschoppen beter te benutten en gaat door naar de volgende ronde.

Het Vrije Volk: 30 april 1964
1955. Afbeelding van een sigaren wikkel. Een verzamelobject.