SC Gooiland

Op 30 mei 1965 is de stichting SC Gooiland in Hilversum opgericht. Begin jaren zestig waren er in Hilversum twee betaald voetbalclubs. Het groenwit van FC Hilversum en ’t Gooi met de geelzwarte clubkleuren. Beide verenigingen verkeerden in een crisissituatie zowel financieel, sportief als ook qua publieke belangstelling. Wethouder Sträter van sportzaken in Hilversum had al het mandaat van ’t Gooi, maar moest na een gesprek met FC Hilversum concluderen dat een samengaan van beide clubs in de Stichting SC Gooiland van de baan is. Het bestuur van FC Hilversum vond dat er geen financiële basis was voor een fusie en trok haar eigen plan. Het gerucht dat men bestuurlijk wel wilde fuseren maar dat de sleutel bij haar leden lag is een reële gedachte. Alleen al het fusie onderwerp op de agenda zetten riep al teveel emotie dat een zakelijke afweging te moeilijk was voor de achterban.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-31.png
Bull Verweij: Rijk geworden in de textielbranche.

HVV ’t Gooi voerde vervolgens gesprekken met de directie van Radio Veronica t.w. de broers Jaap en Bull Verweij uit Hilversum met als thema: Overname van de profsectie van ’t Gooi. Grote animator bij Veronica was de 24-jarige programmamaker/discjockey Willem van Kooten beter bekend als Joost den Draayer. Als Hilversummer zag hij met lede ogen het voetbal wegzakken “Ik ben op Bull afgestapt en die wel wat voelde om het betaalde voetbal te sponseren maar dacht meer aan eredivisie club Blauw Wit uit Amsterdam. ‘Ik wist hem te overtuigen met als argument dat Gooiland en Veronica elkaar zouden versterken waardoor Bull Verweij het sponsorcontract op 30 mei 1965 ondertekende. In de overeenkomst met de Stichting SC Gooiland stond dat de betaald-voetballicentie van ’t Gooi word overgenomen voor 65.000 gulden inclusief 22 spelers.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-30.png

Naast Sportclub Gooiland werd ook eredivisie vereniging Blauw Wit gesponsord. SC Gooiland mocht volgens afspraak een beroep doen op de reservebank van de Blauwwitten. Willem Beltman die als manager naam had gemaakt bij Go Ahead werd gevraagd de organisatie van de tweede divisie club op zich te nemen. Beltman was een groot inspirator met één harde hand. Hij zorgde, zonder voetbalkennis,voor het aantrekken van spelers. De selectie werd een mengelmoes van ’t Gooi, DWS, Blauw Wit en Velox-spelers. Aan de trainer de taak om er een team van te maken. Het eerste jaar bengelde de club onderin maar eind jaren zestig kreeg men zicht op de subtop van de 1e divisie. Willem v Kooten:’ Ik moest wel elk jaar lullen als Brugmans om Verweij zo gek te krijgen de portemonnee te trekken”.  De sfeer en het geld was volgens de spelers erg goed en alles was mogelijk. Centrumspits Piet Bogaard: ’Uitjes, dansavonden en trainingskampen en alles werd vergoed. Ik was als DWS’er in de eredivisie wel wat gewend maar zeker voor 2e divisie begrippen was het top’.

Wim Adelaar ex Velox
Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Karel-Sulsze.jpg
Karel Sulzle ex Velox

Zeer voorzichtige start

De start van SC Gooiland in de 2e divisie A, 1965/1966, is op zijn zachts gezegd niet erg bemoedigend. Van de 28 wedstrijden werden er drie gewonnen en 13 verloren en de rest gelijk gespeeld. Na dit seizoen werd de 2e divisie definitief teruggebracht tot één afdeling zoals de 1e divisie dat al eerder had gedaan. Een aantal clubs moesten hierdoor aan het einde van dit seizoen het veld ruimen in het betaalde voetbal. Ze zochten bijvoorbeeld een fusiepartner of lieten de prof tak binnen hun club opheffen en gingen terug naar de amateurs. De eerste acht clubs mochten promoveren naar de Eerste divisie. Zwartemeer ging na dit seizoen bijvoorbeeld verder als SC Drenthe.

Huub Lenz ex DWS
Ger Fahrenhorst ex DOS.

Een jaar later zijn er 23 clubs ingedeeld in de laagste betaald voetbal divisie. Gooiland draait iets beter en staat uiteindelijk op een 16e plaats en staat daarmee twee plekken hoger dan FC Hilversum. In de onderlinge confrontatie werd er slecht één punt behaald. Radio Veronica rammelt met de beurs en vult de Gooiland selectie aan en dat is te merken. De Geel-Blauwe formatie vindt zijn draai. Vooral aankoop Huub Lenz scoort goed met 18 doelpunten.

Verder valt dat seizoen 1967/1968 op dat Gooiland vooral in de uitwedstrijden de meeste overwinningen haalt. Jammer genoeg weet het net niet bij de bovenste vier te geraken wat recht zou geven op promotie. Niettemin een prima doorstart met een zevende plaats. Dit in tegenstelling tot dorpsrivaal FC Hilversum die troosteloos als laatste eindigt. Het bestuur bij monde van voorzitter Mr. J. Lobsteijn besluiten de proflicentie van FC Hilversum terug te geven aan de KNVB en af te dalen naar de amateurs. Onder leiding van trainer Jany van Veen zet Gooiland de perspectief volle curve voort, met dit verschil dat er nu thuis de meeste overwinningen worden behaald. In : Johan Cruijff De Biografie, wordt Jany van Veen aangehaald als de trainer die Cruijff het meest heeft gevormd.

Het Veronica schip ‘SC Gooiland’ is stuurloos.

SC Gooiland 1969 . Boven: Gerard Hogenbirk, Johan Schouten, Karel Sulzle, Piet Bogaard, Joop Hollak, Willem Riechelman en Paul Kramer. Onder: Johan Coster, Eddie Westbroek, Arie de Waard, Jaap Hagoort en Bas Brouwer.

Opnieuw wordt er aan het einde van het seizoen 1968/1969 een mooie zevende plaats behaald. Desondanks is het erg onrustig binnen SC Gooiland. Naast de vele wisselingen in de spelersselectie is het ook een komen en gaan van trainers. Het is begonnen met Evert Mur en dan nu de aimabele Engelsman Ronnie Dellow. Met de nieuwe trainers kwamen ook weer nieuwe spelers. Het mag eigenlijk een wonder heten dat de selectie nog enige samenhang vertoonde. In 1969/1970 vallen de resultaten tegen ondanks de 13 goals van topscorer Gerard Hogenbirk. In 1970/1971 weet Ronnie Dellow de ploeg te inspireren.

Ron Dellow ex coach van ’t Gooi en SC Gooiland.

Met de nieuwe spits Michel Struik behaalt het team een zevende plaats de hoogste plek in haar korte bestaan. Want het seizoen 1970/1971 was het laatste seizoen van de 2e divisie. Het aantal betaalde voetbal clubs was namelijk te veel volgens de KNVB en moest aanzienlijk teruggebracht worden. Deze saneringen waren al enige tijd aangekondigd door de voetbalbond maar werden nu aan het einde van dit seizoen een feit. Een aantal (financieel gezonde) clubs mochten naar de 1e divisie en de rest werd failliet verklaard en naar de amateurs gezet of ging vrijwillig.

Icoon: Gerard Hogenbirk.

Praten met de Hilversummer Gerard Hogenbirk gebeurt met het plakboek op tafel. Hij heeft het graag over het verleden, over zijn tijd als voetbalprof bij onder meer Elinkwijk, DWS en SC Gooiland en FC Hilversum waar hij ooit in de jeugd begon. Anekdotes diept hij zo op. “Ook met het aantrekken van spelers ging men ver met soms meerdere keepers en posities die meer dan dubbel bezet waren. Er hoefde maar een naam genoemd te worden bij het bestuur en hij kwam erbij, waardoor we een selectie van veertig spelers hadden.
In de media werd de club ook gekscherend Sportclub Veronica genoemd. Financieel was het voor mij aantrekkelijker om bij Gooiland te voetballen dan bij de eredivisieclub DWS en dat wil wel iets zeggen. Bij winst ontvingen we 800 gulden “.

’Hij heeft engeltje op z’n schouder’
Gerard Hogenbirk in zijn woonplaats Hilversum.

Vele namen doemen op o.a. Humphrey Mijnals, Erwin Sparendam, Nico Engelander, Willem Richelman, Paul Kramer van Blauw Wit en Huub Lenz en natuurlijk Gerard Hogenbirk – DWS. Karel Sulzle, Tonny Adam, Wim Adelaar – Velox, Ger Fahrenhorst – DOS en Cees Kick van de Volewijckers. Gerard Hogenbirk, 69 jaar, praat met veel passie over zijn voetbalverleden: ‘Ik heb 14 keer in een rechtstreeks duel tegenover Johan Cruijff gestaan en met DWS voor de Europa cup tegen Leeds United gespeeld’. ‘Maar wat ook bijzonder is, was een wedstrijd in De Kuip tussen mijn club Elinkwijk en Feijenoord. Gerard doelt hiermee Feijenoord – Elinkwijk op 15 mei 1966.

Piet Kruyver in duel met doelman Nico de Bree terwijl Gerard Hogenbirk toekijkt.

Feyenoord en Ajax maken in het voetbalseizoen 1965-1966 de dienst uit. Doelsaldo is in de eredivisie nog niet beslissend in de strijd om het landskampioenschap en een overwinning wordt beloond met twee punten. Dus heeft Feyenoord nog titelkansen op 15 mei als degradatiekandidaat Elinkwijk naar De Kuip komt. Het verschil met  koploper Ajax is twee punten in Amsterdams voordeel, maar op 22 mei staat De Klassieker nog op het programma en daarmee is er de mogelijkheid de zaak gelijk te trekken. Tegenstander Elinkwijk staat met nog drie wedstrijden te spelen voorlaatste en moet Heracles en MVV zien voor te blijven. Maar het programma liegt er niet om: uit tegen Feyenoord, uit tegen stadgenoot DOS en thuis tegen Ajax. Hoe kan de competitieleider van de voetbalbond zo’n slot bedenken.

Sinds het begin van de eredivisie in 1956 heeft geen Utrechtse club in de Kuip van Rotterdam gewonnen. Feyenoord-verdediger Guus Haak wordt in de 18e minuut op de huid gezeten door de jonge Leen van der Merkt en lobt de bal over doelman Eddy Pieters Graafland in het eigen doel. In de resterende minuten toont doelman De Bree zijn klasse en houdt de nul. Gerard Hogenbirk is kort achter Rinus Schaap en Roel Wiersma waarschijnlijk de bekendste oud-prof van Hilversum. De laatste twee leven niet meer, Gerard nog wel. Al had dat niet zo heel veel gescheeld.

15 september 1968 sportpark Hilversum SC Gooiland – ADO 1-5 Kopduel tussen Kees Weimar (links) en een speler van Gooiland.

Op 11 mei 2015 kreeg hij namelijk een hersenbloeding, terwijl hij in zijn auto reed. Wat volgde was een heel langgerekt zwart gat, waaruit Hogenbirk maar ternauwernood wist te ontsnappen en nog steeds is hij verbaast hoe hij zijn auto langs de kant heeft kunnen zetten. Gerard is nog steeds als liefhebber langs de Gooise Voetbalvelden te vinden. Zelf autorijden doet hij niet meer sinds het ongeluk maar wordt door een kennis opgehaald. Hij heeft moeite om over het hier en nu te praten, daarin laat zijn geheugen hem in de steek, maar het verleden aanraken bij Gerard is als een documentaire vol beeldende feiten. Het leven heeft hem veel gebracht en ondanks zijn beperking zegt Gerard Hogenbirk nu: ,,Ik heb veel om dankbaar voor te zijn.’’

SC Gooiland: Niets was te gek.

De sponsoring van SC Gooiland ging ver, heel ver, met zelfs het beschikbaar stellen van gratis busvervoer naar een uitwedstrijden. Bij thuiswedstrijden kwam je vele bekenden tegen zoals Jan van Veen, Eddy Becker, Tineke de Nooy en Joost den Draayer met foto’s en handtekening . Er werden radiojingles gedraaid en de bekende reclameboodschappen van de etherpiraat Veronica. Ook werd er via de sportprogramma’s de club gepromoot zoals ‘Telesport’ en ‘Sportief zijn beter worden’. Alles werd uit de kast gehaald om van Sc Gooiland een succes te maken. 

Bas Brouwer, speler sinds 1959 van ’t Gooi ging in ’65 met andere spelers contractueel, werd als profvoetballer overgenomen door SC Gooiland. In een mooie carrière maakte hij indruk als verdediger die eens op een volgepakt gemeentelijk sportpark Hilversum zijn directe tegenstander Sjaak Swart van Ajax uit de wedstrijd speelde. Bas herinnert zich de clubavonden op het piratenschip van Radio Veronica, die bedoeld waren om teamgeest te kweken. Vele trainers heeft hij langs zien komen zoals Piet Kluit, Evert Mur, Co Stijger, Ron Dellow en Jany van Veen. Bas Brouwer:’ Ook Henk van Dorp herinner ik mij goed uit die tijd. Henk werd later een gerenommeerd sportjournalist met het radioprogramma ‘Barend & v Dorp’. Ik weet dat van Dorp nauw betrokken was bij de club maar vooral Willem van Kooten heeft het meeste betekend voor SC Gooiland’.

25 februari 1968: KNVB bekertoernooi SC Gooiland- Ajax.

Ajax spelers Piet Keizer in duel om de bal en Henk Groot kijkt toe. In het midden Velibor Vasovic .
Volkskrant van maandag 26 februari 1968.

SC Gooiland speelde in de volgende opstelling: : Adam, Bakker, Bogaard, Gerard Hogenbirk, Huub Lenz, Riechelman, Rooders, Schouten, Van de Hoogen, Vonk en Wendelgelst.
Opstelling Ajax: Bals, Cruijff, Groot, Hulshoff, Keizer, Nuninga, Pronk, Suurbier, Swart, van Duivenbode, Vasovic. Coach: Rinus Michels

1965/1971: Het was een bijzonder club en dat was het.

In de zomer van 1968 kreeg Willem onenigheid met Bull Verweij en vertrok bij Radio Veronica en met hem de grote SC Gooiland pleitbezorger. Aan het eind van seizoen 1968/1969 stopte de sponsoring van Gooiland. De toeschouwers aantallen waren gedaald tot onder de 1500 gemiddeld per wedstrijd ondanks aansprekende tegenstanders als Heerenveen, De Graafschap en Roda JC. Slechts de wedstrijd tegen Ajax om de KNVB beker, met een 1-4 nederlaag, was het Sportpark goed bezet.

Toen de KNVB in 1971 haar saneringsplannen bekend maakte was het duidelijk dat SC Gooiland zou worden opgeheven. In een overzichtelijke ‘zwarte’ lijst maakte de bond duidelijk welke verenigingen terug moesten naar de amateurs. In het totaal moesten 13 verenigingen de betaald voetbal licentie inleveren.

Aan de linkerkant het gemiddelde aantal toeschouwers over het seizoen 1970/1971. Rechts het totaal aantal toeschouwers over dat seizoen.

Met veel enthousiasme , passie en financiële mogelijkheden heeft de Veronica directie getracht het betaald voetbal te handhaven maar zonder succes. Achteraf gezien misschien door vaak wisselende selecties maar zeker ook door een echt gebrek aan voetbalkennis. Hoe dan ook het Nederlandse voetbal verloor dan geen publiekstrekker maar wel een kleurrijke organisatie waar helaas alleen Veronica Muziek in zat. Gerard Hogenbirk werd de eerste Nederlandse voetbalprof die in aanmerking kwam voor een WW-uitkering. Dit nadat de voorzitter van SC Gooiland, Barend Hoogeveen op 15 mei 1971, de betaald voetballicentie officieel terug heeft gegeven aan de KNVB.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-33.png

Nabericht: Na een periode van afnemende gezondheid is Bas Brouwer dinsdagmiddag 30 april 2019 te Hilversum, op 79-jarige leeftijd overleden.

Bas Brouwer.