Rapid JC

Rapid Juliana Combinatie uit de oostelijke mijnstreek.

De fusieclub Rapid JC is voortgekomen uit een combinatie van Rapid ’54 en SV Juliana. De Spekholzerheide vereniging S.V. Juliana heeft een gerespecteerde naam in de zuidelijke provinciën in een lange historie die terug gaat tot het begin van de 20e eeuw. De geschiedenis van Rapid ’54 daarentegen is kort maar zit gebeiteld in het Nederlandse voetbalgeheugen want het was één van de eerste voetbalverenigingen die spelers betaalde en sancties van de KNVB trotseerde. De club werd geboren op 1 juli 1954 en gecremeerd op 14 november slechts vier maanden oud.

S.V. & A.V. Juliana uit Spekholzerheide Limburg.

Op 20 juli 1910 werd SV Juliana uit het Limburgse Spekholzerheide opgericht door de heren, A Hermans, J Moonen, M Senden, J Scheeren en P Scheeren, op een plaats waar nu het marktterrein ligt. Met een nieuwe voetbal en een contributie van een cent per week werden de eerste wedstrijden werden gespeeld tegen clubs zoals Onderspekholz, Nulland, Victoria en Vitesse  uit Heerlen.

Vanaf 1913 werd er deelgenomen aan de competitie in de 3e klasse van de Limburgse Voetbal Bond . SV Juliana werd het 1e seizoen ongeslagen kampioen. De 1e wereldoorlog diende zich echter aan en bij de landsgrenzen was er een gespannen sfeer en ondanks dat Nederland neutraal was werden er toch militairen gemobiliseerd. In dat mobilisatiejaar van 1914 werd er niet gevoetbald. Pas in 1915 wanneer er een zekere rust is kon Juliana weer spelen, nu in de 2e klasse. In 1917 werden de competities heringedeeld waarbij Juliana in de hoogste klasse kwam en vervolgens kampioen werd.

Vanuit de RK Limburgse Voetbalbond stapte de club in 1920 over naar de algemene landelijke NVB, de voorloper van het huidige KNVB. Dit was een zwaardere competitie maar ook daarin werd Juliana kampioen van de 2e klasse. Bij het 25 jarig bestaan in 1935 werd de vereniging uit het kleine Spekholzerheide 1e klasser.

Hub Vroomen: eenmalige international van SV Juliana.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is watermark-3.png
Hub Vroomen

Op 31 maart 1940 debuteerde Hub voor het Nederlands elftal tegen Luxemburg. Vroomen die in zijn jeugdjaren bij Miranda uit de Kerkraadse wijk Chevremont voetbalde maakte in 1939 op 20-jarige leeftijd de overstap naar het Maastrichtse MVV. Een jaar later vroeg hij overschrijving aan naar SV Juliana uitkomend in de 1e klasse afdeling Zuid. Vroomen speelde zijn gehele carrière als midvoor. Hij was een talentvol schutter die veel doelpunten voor zijn rekening nam. Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en een gecompliceerde knieoperatie in 1942 dreigden een einde aan zijn voetballoopbaan te maken.

In die periode bij Juliana speelde hij eenmaal voor het Nederlands Elftal. In 1940 werd hij als vervanger van spits Leen Vente verkozen voor de wedstrijd tegen Luxemburg, die door Oranje verrassend met 4-5 werd verloren. In deze wedstrijd maakte de latere voetbalster Abe Lenstra eveneens zijn debuut. Hub Vroomen geboren te Kerkrade 24 september 1918 overleed in Heerlen op 3 oktober 2003 maakte diverse malen deel uit van andere vertegenwoordigende elftallen zoals het Bondselftal, het Zuid-Nederlands elftal en het Limburgs elftal.

Noodcompetitie door de Duitse dreiging.

Eind augustus 1939 werd de dreiging van een oorlog in Europa steeds groter en op 28 augustus kondigde de Nederlandse regering de algemene mobilisatie van leger en vloot af. Omdat er ook veel voetballers tussen de 20 en 35 jaar werden opgeroepen en de treinverbindingen waren ontregeld besloot de KNVB op 9 september 1939 een Noodcompetitie in te stellen ter vervanging van de reguliere competitie. In deze afgeslankte competitie werden de ploegen meer naar geografische ligging dan naar sterkte ingedeeld en ook was er geen promotie/degradatie mogelijk. De competitie was enkele wedstrijden van het einde toen in de nacht van vrijdag 10 mei 1940 het Duitse leger in Nederland binnenviel. De competitie kwam enkele weken stil te liggen, maar werd eind mei hervat.

SV Juliana uit Spekholzerheide was op de zondag 5 mei vlak voor de Duitse inval kampioen geworden en mocht meedoen aan de kampioenscompetitie om de landstitel. Er werden acht wedstrijden gespeeld met mooie resultaten. Waarin Hub Vroomen met zeven doelpunten een belangrijk aandeel had. SV Juliana eindigde ondanks een mooie 2-0 overwinning op Feijenoord als vierde. Kampioen werden de Rotterdammers voor Blauw Wit, Heracles, Juliana en laatste GVAV. Tussen 1942 en 1945 moest de club onder de naam Spekholzerheide spelen omdat de Duitse bezetter verwijzingen naar het Koninklijk Huis niet toestond. Maar in feite bleef toch iedereen de vereniging bij haar oorspronkelijke naam noemen. Zeker gedurende de wedstrijden waar men door zijn aanmoedigingen zowel zijn club- als vaderlandsliefde kon uiten. In 1950 volgde degradatie naar de 2e klasse om vervolgens een jaar later weer te promoveren naar de 1e klasse.

Sportclub Rapid ’54 aan de basis van het profvoetbal.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is rapid54%20logo.gif

Op 29 januari 1954 wordt de Nederlandse Betaald voetbal Bond (NBVB) opgericht. Het is de pas in april tot de bond toegetreden eigenaar van de Limburgse Bouwmaatschappij Joosten, die de middelen kent en financiën heeft, om clubs voor dit streven op te warmen. Hij richt zelf op 1 juni in Geleen de profvoetbalclub Fortuna ’54 op en contracteert diverse in het buitenland spelende Nederlandse profvoetballers, naast de beste Limburgse amateur-spelers. Hij vraagt zijn vriend en autodealer Wiel Reiss om in de oostelijke mijnstreek hetzelfde de doen.

Rapid ’54 Staand:  Oosterijkse trainer Ludwig Veg, H.Schaffrath, W.Coerver, G.Rumpen, H.Stroucken, H.Janssen en N. v Melis. Knielend:  H.Hanneman, R.Barwasser, doelman L.Rikxoort, H.Meuser en H.Bisschops

Onder impuls van Wiel Reiss gaat de nieuwe club Sportclub Rapid ’54 heten en wordt ingeschreven te Heerlen. Omdat er is geen geschikt veld met tribune beschikbaar is in Heerlen is de gemeente Kerkrade maar al te bereid om het gemeentelijk Sportpark met een capaciteit van 25.000 toeschouwers hiervoor vrij te geven. SV Juliana, de club die in dit stadion sinds 1952 speelt heeft een betalingsachterstand. Juliana mag er zijn wedstrijden blijven spelen en daarnaast wordt er bedongen dat men geen spelers kwijtraakt aan het nieuwe Rapid ’54.

De KNVB is furieus op de nieuwe ‘wilde bond’ en is fel gekant tegen betaald voetbal. Alle ‘betaald voetbal’ velden worden besmet en verboden verklaard. De ontwikkeling voor een profcompetitie wordt echter doorgezet ondanks de strafmaatregelingen. Rapid ’54 stelt een elftal samen die voor een belangrijk deel bestaat uit spelers van SV Bleijerheide uit Kerkrade, ook wel Minor genoemd zoals: Wiel Coerver, Hub Janssen, Hub Hanneman, Hub Barwasser, Hein Schaffrath, Gerard Rumpen en keeper Heinz Vroomen. De groep w0rdt aangevuld met Piet Strolenberg van Kerkrade. Stroucken en doelman v. Rixoordt van Sittardia, Wesolek van Waubachse Boys, Hub Bisschops van MVV, Gerard Meuser van Groene Ster, Damsma van CVV (R’dam) en ten slotte de spits van EVV Eindhoven Noud van Melis. De kleuren van de club zijn Rood en Wit. Samen met nog 9 andere semiprof clubs begint Rapid ’54 aan die betaalde voetbalcompetitie die is opgezet door de NBVB. Deze competitie van door geldschieters uit de grond gestampte clubs loopt parallel aan die van de KNVB. Deze Nederlandse Betaald Voetbal Bond had veel kapitaal tot haar beschikking en al spoedig was er een echte profcompetitie in Nederland met tien profclubs: BVC Amsterdam, De Graafschap, Utrecht, Twentse Profs, Rotterdam, Den Haag, Alkmaar ’54, Venlo, Rapid JC en Phanta Rhei (later Fortuna’54). De eerste profwedstrijd in Nederland werd gespeeld op 14 augustus 1954 in Alkmaar op het Gemeentelijk Sportpark. Voor ruim 13000 toeschouwers speelde Alkmaar ’54 tegen Venlo, de thuisclub won de wedstrijd met 3-0. 

Eind november 1954 fuseerde S.V. Juliana, dat nog steeds in de eerste klasse speelde, met de die zomer opgerichte profclub Rapid ’54. De fusieclub gaat Rapid JC heten. De KNVB, inmiddels wakker geschud uit haar ivoren toren gaat overleggen met de NBVB en zij vinden elkaar in een compromis. De wilde bond gaat op in de KNVB en beider synchroon lopende competities worden stopgezet. Alle straffen worden geannuleerd en een nieuwe profcompetitie gestart.

Rapid JC: ontwikkeld zich tot een Nederlandse topclub.

In het eerste seizoen in 1954/1955 kwam semi-profclub Rapid JC uit in de hoogste 1e klasse C. Het werd een zeer succesvol jaar met veelal overwinningen maar nog geen ereprijs.

Tegen de latere kampioen PSV werd er eenmaal uit met 1-4 gewonnen maar thuis verloren met 0-2 door goals van Coen Dillen. PSV mocht vervolgens als regiokampioen om de landstitel spelen met drie ander clubs en werd derde achter de latere Tilburgse landskampioen Willem 2. Het daaropvolgende seizoen 1955/1956 draaide de club van Kaalheide opnieuw bovenin mee en eindigde samen met SC Enschede opnieuw op de tweede plaats achter Elinkwijk. Rapid JC en SC Enschede moesten een beslissingswedstrijd spelen om uit te maken wie in de kampioenscompetitie mocht uitkomen. Na 90 minuten stond het 4-3 voor Rapid. Echter na de wedstrijd meldde de grensrechter dat een speler van Rapid hands zou hebben gemaakt, en de scheidsrechter kende Enschede alsnog een penalty toe.

Deze werd benut en in de verlenging maakte Enschede de 4-5. “Het regende die middag in Nijmegen pijpenstelen en als kwajongen zag ik dat de taaie Coerver de nationale held Abe Lenstra volledig uit de wedstrijd speelde. Hij scoorde ook nog twee keer, want bij balverlies deed de eigenwijze Lenstra nooit mee” aldus Johan Derksen in Voetbal International

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is watermark-5.png

Rapid JC protesteerde tegen de uitslag, en voor de commissie van de KNVB verklaarde de grensrechter dat hij niet zeker wist of het hands was of niet, en het protest werd gehonoreerd zodat Rapid JC naar de kampioenscompetitie ging samen met NAC, Sparta en Elinkwijk. Daarin eindigde Rapid JC en NAC Breda bovenaan gelijk en moest een onderlinge wedstrijd de beslissing brengen. In de Polygoon beelden van het kampioenschap van Nederland op 14 juli 1956 zien we Rapid JC met 3-0 in Stadion de Vliert te Den Bosch winnen van NAC. Viermaal zou Rapid JC worden gehuldigd. In de Vliert onderging de ploeg de eerste huldiging. Daarna was het de beurt aan de Heerlense bevolking.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is images.jpg

In Heerlen volgde er nog een huldiging op het stadshuis, waarna de festiviteiten werden afgesloten in Kerkrade, middels een heilige mis. Rapid JC mocht dat jaar onder leiding van coach Viktor Havlicek meedoen aan de Europacup I voor landskampioenen. Hierin zou het na een vrije voorronde, de eerste ronde niet overleven door twee nederlagen tegen Rode Ster Belgrado. De eerste wedstrijd in Kerkrade was voor Rapid JC een primeur op het Europese niveau en eindigde in een nipte 3-4 nederlaag. De replay ging eveneens verloren nu met 2-0. Oud speler Huub Bisschops, die thuis nog scoorde tegen de Joegoslaven, weet zich nog te herinneren wat de verdiensten waren voor de profvoetballers in de jaren vijftig. “Bij Rapid kregen de spelers 10 gulden per training en er werd drie keer per week getraind. Een gewonnen wedstrijd leverde 40 gulden op, een gelijkspel de helft en verlies niets. Op zijn best verdiende een prof dus 70 gulden per week en op zijn minst 30 gulden. Het loon van een gewone arbeider lag in die tijd tussen de 8 en 12 gulden per week. Een groot verschil, maar de inkomsten van het voetbal waren wel onzeker, dus bleef je semiprof want er was geen reden om je vaste baan op te zeggen.” 

Afbeeldingsresultaat voor noud van melis

Oud speler Wiel Coerver: “We hadden een fantastische mooie ploeg met spelers dat louter bestond uit Kerkraadse jongens met uitzondering van international Noud van Melis. Zes of zeven spelers werkten overdag boven of in de mijnen. De uitzonderlijke goede onderlinge verstandhouding en de techniek was de kracht van het team. Het voetbal hadden we allemaal op straat geleerd, daarom werden we kampioen.”

Aanvoerder Wiel Coerver had toen al het doel voor ogen om trainer te worden, maar omdat Rapid in 1956 mee mocht doen aan de Europacup hield hij zijn schoenen nog even aan. “In Bleijerheide heb ik het allemaal ontdekt” vertelt Wiel. “Die stralende natte ogen van die oude mijnwerkers na ons kampioenschap zal ik nooit vergeten, de vriendschap en de verbondenheid in onze ploeg zal mij altijd bij blijven,….de passie waarmee we dagelijks op straat voetbalden en het harde werken in de mijnen is de basis geweest voor het succes.” Vele spelers werkten in de mijn, zowel boven- als ondergronds. In 1959 werd Wiel Coerver trainer en hij zou vanwege zijn geavanceerde trainingsmethoden als de ‘Albert Einstein van het voetbal’ worden omschreven en gold in zijn tijd als een van de meest baanbrekende voetbalcoaches. Nog altijd zijn de techniekboeken en video’s van Wiel Coerver goed studiemateriaal voor trainer en speler.

Rapid JC seizoen 1958/1959. Staand: M. Boesten verzorger, J. Cox reserve doelman, P. Strolenberg, M. Loo, Gerard Hoenen, S. Mommertz, Hubert Hanneman, G. Gosgens reserve, en F. Stalman reserve. Zittend: Hein Schaffrath, Harry Brull, doelman Sjra Jacobs, W. Smeets, Huub Lenz en H. Bisschops.
Tweevoudig international rechtsback Harry Brull

Ook in 1958/1959 beleeft Rapid JC een prachtig voetbaljaar en streed het tot het laatst met Sparta om het landskampioenschap maar moest het de titel aan de Rotterdammers laten. Limburg was dat jaar de voetbalprovincie met vier clubs namelijk MVV Maastricht, Fortuna ’54 uit Geleen en VVV Venlo in de eredivisie. Beelden van Feijenoord- Rapid JC uit het Eredivisie Archief. Deze wedstrijd werd op 28 mei 1961 gespeeld en met 2-1 gewonnen door Feyenoord. De Rotterdammers veroverden daarmee haar de zesde landstitel. Henk Schouten en Cor van der Gijp scoorden voor Feyenoord. Het doelpunt voor Rapid JC wordt gemaakt door Leo Habets. Opstelling Rapid JC: Doelman Sjra Jacobs, Zef Mommertz, Harry Brüll, Wiel Smeets, Leo Habets, Antoon Ederveen, Pierre Custers, Huub Hanneman, Jan Gösgens, Giel Haenen en Huub Lenz.

In 1958 kon je nog voor 1 gulden een wedstrijd in de eredivisie bijwonen.

In alle voetbalseizoenen tot aan 1962 speelt de Heerlense vereniging in de hoogste vaderlandse competitie. In haar laatste seizoen eindigde de club echter op een degradatie plaats. Wanneer Rapid JC in 1962 gaat fuseren met Roda Sport tot Roda JC moet de nieuwe fusieclub, een stapje lager, in de 1e divisie gaan spelen.

Rapid JC 1962: Staande manager A. Widdershoven, Adam Fischer(hulptrainer), Sjef Pinckers, Anton Edelveen, Leo Habets, Karel Bauling, Frans Rutten, Pierre Kusters en Hein Schaffrath. Gehurkt: Hubert Janssen, Karel Muyres, Sef Mommertz, Sjra Jacobs, Huub Lentz, Willy Smeets, Jacques Wings en Paul Ewe. De gehurkte voetballers hebben mijnlampen voor zich staan.

Rapid JC heeft twee internationals voorgebracht t.w. Harry Brüll 2x in 1959 en Noud van Melis 2/3 in 1957.

Noud van Melis: de moderne midvoor.

International Noud van Melis

Noud de zoon van een herbergier uit Tongelre was een studiebol, geboren op 10 februari 1924. Hij zat zes jaar op het gymnasium in Boxtel en werd boekhouder Hij speelde bijna zijn hele carrière voor FC Eindhoven en werd in 1954 met deze club landskampioen. In de kampioenswedstrijd (3-1 tegen DOS) maakte Van Melis drie goals. Na deze titel vertrok hij naar Rapid JC. Noud van Melis kwam in het Nederlands elftal toen de Keuze Commissie medio 1950 de balans van het seizoen opmaakte: zeven wedstrijden en maar één overwinning. Met de nachttrein reisde Nederland naar Bazel om de Zwitsers te bekampen. Over debutant Van Melis was vooraf scepsis. ‘Van Melis heeft een zeker talent voor kort en slim combinatiespel met zijn buurlieden maar een doortastend aanvalsleider, die op kansen loert, is hij (nog) niet.’  Een op zijn minst dubieuze omschrijving van zijn talent.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is image-20.png

Van Melis loerde wel degelijk op kansen, sterker: hij benutte ze zelfs. In elk van zijn eerste acht interlands scoorde hij, een ongehoorde prestatie. Een jaar na zijn debuut was er dan ook een stuk minder wantrouwen. Van Melis kon het uitstekend vinden met Lenstra, zowel in als buiten het veld. Abe schaakte graag met Van Melis, liever dan op bobo-feestjes aan te zitten. Abe was geen feestneus, de serieuze Van Melis ook niet.  Abe kon geniaal voetballen, Noud kon ze erin leggen, maar Nederland kon nooit zo veel goals maken als erachter invlogen. In die acht interlands dat Van Melis er twaalf maakte, kreeg Nederland er 41 om de oren. Daar kon geen voorhoede tegenop. Van Melis raakte bekend als een zogenaamde moderne midvoor; Noud was snel en technisch en getruct, maar hij onderscheidde zich vooral met zijn inzicht. Hij was een spits die wist wat switchen was, hoe het beste positie te kiezen. Daarnaast was hij productief. Ongemeen productief en mede dankzij Noud van Melis, de briljante midvoor, won Rapid JC in 1959 de titel. Hij was zijn dure geld dus waard. Van Melis had berekend dat hij als amateur toch wel veel te kort kwam in vergelijking met de nieuwe profs van de wilde bond en besloot om semiprof te worden.

Voor zijn handtekening bij Rapid JC kreeg Noud een paar duizend gulden handgeld en keurige bedragen als maandgeld en premies. In een interview met het Eindhovens Dagblad. ‘Ik vond het geen risico om voor de NBVB te gaan spelen ook al zou ik geschorst worden door de KNVB en het Nederlandselftal.

Er stonden op dat moment al zestig, zeventig goede voetballers op de velden van de NBVB. Jongens met naam, die een bepaalde kern vormden. Zij waren een integrerend deel van het voetbalwereldje. Daardoor werd de KNVB ook gedwongen haar posities te wijzigen.’  Noud werd gepolst door buitenlandse clubs maar hij bedankte noodgedwongen voor de eer. Hij trouwde zijn geliefde Annie en besloot, omdat haar vader net was overleden om niet naar het buitenland te gaan. ‘Als ik vrijgezel was geweest dan had ik wel enkele jaren in Italië gaan voetballen’, zei hij later. Noud overleed op 8 augustus 2001

Aanvankelijk waren ook eerste klasse SV Bleijerheide en SV Kerkrade bij de fusiebesprekingen rond Rapid JC betrokken maar uiteindelijk besloten deze clubs gezamenlijk tot het betaald voetbal toe te treden onder de naam Roda Sport.