HVV Helmond

Op 22 november 1899 vond in het niet meer bestaande restaurant ’t Hert in aanwezigheid van voorzitter Bernard van Lieshout en de overige drie en twintig leden de oprichting plaats van de voetbalvereniging Helmondia. De dagelijkse partijtjes voetbal vonden aanvankelijk plaats op de oude, statige Markt in Helmond. 

Voetbal ter ontspanning en vertier

Om aan een voetbalcompetitie mee te kunnen doen sloot Helmondia zich in 1900 aan bij de Brabantse Voetbalbond. De naam werd in 1904 veranderd in de HVV Helmond en om te zorgen voor een financiële middelen om bijvoorbeeld te kunnen voldoen aan contributie, materialen en terreinhuur werden er certificaten uitgegeven.
Wedstrijden werden gespeeld op het weilandje aan de Molenstraat te Helmond. Nog in datzelfde jaar werd café De Roij het eerste clubhuis van de nieuwe vereniging. Voetbal was in die tijd een opkomende vorm van vertier en ontspanning en overgewaaid uit Engeland. Daar ontstond het voetbal halverwege de 19e eeuw met Sheffield FC uit South Yorkshire als de oudste club ter wereld sinds 1857.

Vóór 1900 wordt er in Zuidoost Brabant nog weinig gevoetbald. Bovendien zijn het alleen leden van de maatschappelijke elite, die deze sport gaan beoefenen. Voor het gewone volk vindt men het voetbal minder geschikt, omdat het spel op zich al ruw en onbeschaafd genoeg is. Rond de eeuwwisseling ontstaan de eerste clubs, met vaak prachtige namen zoals ‘Trap Door’ in Helmond (1895) en ‘Nooit Moe’ in Eindhoven (1897). Andere verenigingen uit die tijd zijn ‘De Helmondsche Voetbalclub’, het latere HVV (1899).

H.V.V. Helmond 1906/1907. Staand: M. Vogel, W. Verstappen, K. Hoogenberk, P. Stracke, W. Raijmakers, H. Ettro en P. Breuer. Miden: P. Hockers, L. Davids en J. Jongh. Onder: A. Konings, F. Breuer en A. Bezemer.

“Voetballen, maar wel na de Hoogmis

Op het platteland komen pas na 1910 clubs van de grond.
Zolang het voetballen beperkt blijft tot ‘jongeheren’ van gegoede stand, maakt de geestelijkheid nog weinig problemen op voorwaarde dat de wedstrijden beginnen ná de hoogmis.

Albumplaatjes - The Vittoria Egyptian Cigarette Company (Rotterdam) - Atgier, Helmond
Jan Atgier 1931
Albumplaatjes - The Vittoria Egyptian Cigarette Company (Rotterdam) - Aelberts, Helmond
Aelberts 1931

Als er echter steeds meer clubs komen, die zich bovendien gaan aansluiten bij de neutrale voetbalbond, komen er bezwaren tegen ‘het leeren gevaar’, want omdat de jeugdwedstrijden meestal op zondagmorgen zijn, kunnen de jonge spelertjes hun zondagsplichten niet voldoen. Uiteindelijk zal dit leiden tot de oprichting van een diocesane katholieke voetbalbond. Bijna alle verenigingen in het zuiden zijn nu gedwongen zich om te vormen tot katholieke voetbalclubs en zich aan te sluiten bij de katholieke bond.

HVV Helmond 1928 Kampioenschap 2e klasse te Boxtel, Na winst op Boxtel met 4 – O. Zittend midden met bal : Jan Atgier, staande uiterrst rechts : Janus Verkuijten
April 1928. Helmond – ” Bredania spelen gelijk. Hier de aanval op het doel des thuisclubs.

Wedstrijden werden gespeeld op het weilandje aan de Molenstraat. Nog in datzelfde jaar werd café De Roij het eerste clubhuis van de nieuwe vereniging. Drie jaar later gingen de mannen van het eerste uur over naar “De Korenbeurs” op de hoek van de Markt en de Ameidestraat. In 1917 kreeg HVV Helmond een eigen sportpark op Houtsdonk aan de Houtse Parallelweg en verhuisde ons “clubhuis” na ruim 25 jaar “Korenbeurs” naar café Drouen aan de Steenweg.

Uit de Limburgsche Illustratie van 28 december 1929

Vanaf het debuutseizoen in de 1e klasse duurt het dan nog geruime tijd voordat er een eerste tribune langs het veld komt. In 1931 is deze gereed. een kleine hoge tribune, met daaronder kleedkamers. Verder zijn er op het terrein enkel staanplaatsen, de totale capaciteit is circa 8.000. Even werd het “Oude Kasteel” van Wim van Stiphout aan de Noord-Koninginnewal de thuishaven. In die periode 1917/1918 wordt er in de 1e klasse zuid gespeeld. In een sterke poule met MVV en NAC eindigt het team op een voorlaatste plaats en wordt Willem II kampioen.

1935: Het voorlopige hoogtepunt is de finale van de KNVB beker

De Holdert bokaal
24 juni 1935. Nieuwe Tilburgsche courant.
1935. Ansichtkaart.

Naar Engels voorbeeld.

Naar het voorbeeld van de FA Cup in Engeland, werd er op 11 maart 1894 in Nederland een voetbalbekertoernooi gespeeld. De bokaal werd het Holdertbeeld genoemd, dat beschikbaar gesteld werd door ondernemer Hak Holdert. Het werd een duel tussen Haarlemsche Football Club en HFC Haarlem. Dat is het eerste bekerduel in de Nederlandse voetbalgeschiedenis en HFC , het later Koninklijke HFC, wint met 3–1.  

1939: 2e klasse kampioen onder protest.

Na twee jaar op het hoogste landelijke niveau daalt de selectie naar de 2e klasse. In het seizoen 1938/1939 klimt Helmond uit geslagen positie terug. De competitie werd in februari al afgerond met een eerste plaats vlak voor het Venlose VVV. Toch mocht men zich nog geen kampioen noemen. VVV heeft bij de KNVB protest aangetekend tegen het onrechtmatig laten spelen van Coolen. Dit protest werd ongegrond verklaard en zo kon de club alsnog het kampioensfeest te starten.

1938/1939: HVV Helmond kampioen.

Daar zal het blijven tot aan het begin van de 2e wereldoorlog seizoen 1941/1942 In deze competitie eindigt de Helmond selectie op een laatste plaats samen met NOAD en RFC Roermond. Er is toch nog een mogelijkheid om degradatie te ontlopen. In een drieluik tegen deze rivalen moet men echter toch het onderspit delven.

Icoon jonkheer “Felix”: De eerste Helmond speler in Oranje.

Jonkheer Herman Carel Felix Clotilde (“Felix”) von Heijden werd geboren  op 11 april 1890 in het Overijsselse Weerselo. Hij werd lid van Quick Nijmegen waarna Von Heijden, hij is dan dertig jaar. ‘Felix is stoer en forsch, ’n voetbalgoochelaar’, typeert D. den Hartog hem in het jubileumboek van de Quick Nijmegen. Veel lof krijgt hij toegezwaaid als hij met het oostelijk elftal in juni 1912 tegen het Nederlands elftal speelt in een voorbereidingswedstrijd op de Olympische Spelen van 1912 in Stockholm. ‘Bewonderenswaardig, een prachtspeler die goochelt met d’n bal. Hij heeft als spil nog tegen dat zijn plaatsen van den bal nog wat zwak is. Von Heijden is een van de veelbelovende jongeren’, schrijft Het Sportblad. Felix wordt geselecteerd voor het Olympisch elftal van 1912.
Jaren later in 1920 vraagt hij overschrijving aan naar de voetbalclub HVV Helmond. Op zondag 14 maart speelt Felix zijn eerste officiële duel voor HVV Helmond.

Het Eindhovensch Dagblad van 16 maart 1920 bericht erover. 

In Helmond is Felix werkzaam bij de textielfabriek N.V. Raymakers.
De keuze van de Nederlandse elftal commissie voor Felix von Heijden voor de Olympische spelen van 1920 roept vragen op. Uit ‘Het Sportblad’ van 15 juli 1920. ‘Deze ex-Quick-speler is reeds enkele jaren wat men noemt op z’n retour. In z’n beste jaren heeft men hem nooit de eer waardig gekeurd de Oranje-trui te dragen; schrijft journalist Christ Groothoff.

1920: Het Nederlandse Olympische elftal op de spelen in Antwerpen. Boven: Jan van Dort, Ben Verweij, Frits Kuipers, Evert Bulder, Leo Bosschart en Ber Groosjohan. Onder: Oscar van Rappard, Dick Macneill, Harry Dénis met achter hem Henk Steeman en Felix von Heijden. Foto: Stadsarchief ‘s-Hertogenbosch

Journalist Groothoff irriteert het ook dat Felix (met enige medespelers) de trainingsbijeenkomsten van Oranje aan zijn laars lapt. ‘Von Heijden is nog geen enkele keer gesignaleerd. Hij is niet de enige. Wordt het geen tijd dat ook voor deze heren andere spelers aangewezen worden die wel bereid zijn zich opofferingen te getroosten om hun land bij de zevende Olympische Spelen te vertegenwoordigen?’ De verplichte trainingen in aanloop naar de Spelen mist hij, omdat hij ook deelneemt aan het nationale kampioenschap tennis. De halve finale is daar zijn eindpunt. Hij is als zevende geplaatst en haalt zowel in enkelspel als bij dubbels de halve finales.

Felix gehuldigd als voetballer van het Olympisch voetbalteam  1920 in Antwerpen.

Daarna richt hij zich op de Olympische Spelen van 1920 in Antwerpen. Er was echter een enorme rel gaande rondom het elftal. Een viertal medespelers vierden buiten het strikte protocol om, twee dagen en nachten feest in Antwerpen en werden voor straf naar huis gestuurd.
De pers in Nederland sprak schande van het optreden van de internationals, al werden ook verzachtende omstandigheden aangevoerd. De huisvesting van de spelers op een boot in te kleine hutten, zonder licht of stromend water, terwijl de officials in de beste Antwerpse hotels verbleven, wordt als één van de redenen aangevoerd, dat de spelers uit baldadigheid en verzet op stap gingen. De voetbalbond besloot het viertal uit te sluiten maar dat werd echter na protest van de overige selectieleden deels teruggedraaid. Twee basisspelers, die tot het viertal behoorden werden op de reservebank geplaatst en één van de vervangers werd: Felix von Heijden. Op zondag 5 september mag de speler van HVV Helmond zodoende het veld van het Olympisch Stadion van Antwerpen betreden. De wedstrijd tegen Spanje werd kansloos verloren met 1-3 en in plaats van het verwachte zilver werd het een bronzen medaille. De pers spreekt schande van wat er allemaal vooraf gebeurde. Jonkheer Felix von Heijden zal het glimlachend hebben aangehoord. Hij heeft immers zijn interland te pakken. En HVV zijn international.
In 1918 won Felix met Leopold August Nypels het Nederlands kampioenschap tennis heren dubbel. Na zijn actieve voetbalcarrière werd hij burgemeester van  Rosmalen  van  1923  tot  1955. Daarmee trad hij in de voetsporen van zijn vader Antonius Catharina Hubertus Ignatius von Heyden, die van 1885 tot 1895 burgemeester was van Weerselo. Op 17 november 1982 overlijdt jonkheer Felix von Heijden in Huize Lindenlust te Boxtel, op 92-jarige leeftijd. Bron: Eindhovens dagblad

1940/1945: Bezettingstijd en de bevrijding

Bij een bombardement rond de jaarswisseling 1943/1944, waarbij de zaak vernietigd werd en veel archief van HVV Helmond verloren ging, werd café Drouen aan de Steenweg weer opnieuw het ontmoetingscentrum. Op 25 september 1944 is heel Helmond bevrijd door de geallieerden. De bewaard gebleven filmbeelden van ruim 2 minuten spreken voor zich. Zij komen uit het archief van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. In 1945 weet men weer terug te keren op het hoogste plateau. De vereniging weet zich in de periode 1945/1946 met een achtste plaats redelijk te handhaven.

1948. HVV Helmond ingekleurde promotiefoto. Staand: Jef van Run (trainer), P. Ruster (voorzitter), L. Smits, P. van der Heijden, J. Berenschot, Jef van Stiphout, A. Vereijken, A. Moedt, A. van Laarhoven (leider)en P. de Kimpe. Zittend: P. Duymelinks, Jac. van de Waarsenburg, H. de Beer, M. van Ekert en H. Verhees.

1954: Opening van het betaaldvoetbal theater.

Sportpark Houtsdonk

Doordat Helmond zich einde seizoen 1953/1954 weet te plaatsen voor de 1e klasse is de club op tijd om een semi-proflicentie bij de KNVB aanvragen. Andere licentie voorwaarden zijn het overleggen van een bankgarantie van 50.000 gulden en een waardige sportaccommodatie. Helmond wordt ingedeeld in de 1e klasse B en de eerste wedstrijd is: HVV Helmond-Rheden.

12 september 1955: Het Parool.
1955: Sigarenbandje

Vooral op het vertrouwde sportpark is de club erg sterk en haal daar ook de meeste punten. De latere kampioen Hermes DVS bijvoorbeeld werd met een 2-1 nederlaag naar Schiedam gestuurd. Helmond sluit het eerste prof-seizoen 1955/1956 af met een mooie vierde plaats. Topscorer dat seizoen is Frans Overzier met dertien doelpunten. Overzier was een technisch begaafde spelverdeler, waar het team op kon bouwen. Aan de kant van het veld was een piepjonge Willy van der Kuijlen vaak een aandachtig toeschouwer. Later zou Helmonds grootste voetballer zeggen: “Ik had in mijn jeugd twee idolen: Alfredo di Stefano van Real Madrid en…Frans Overzier. In de navolgende jaren zakt de Helmond selectie wat weg. zoals in 1956/1957. De Zwart-Gele formatie wordt getraind door de Engelsman Ronnie Dellow. Vier jaar lang vinden we HVV, bijna onwrikbaar, terug rond de tiende plaats.

HVV Helmond 1958. Staand: A. Koolen, J. Kusters, Th. Spierings, F. Overzier, J. Nicholson, H. Peters, W. van Neerven, J. van Leeuwen en oefenmeester W. Blokland. Knielend: F. van de Linden, M. Lambooy, A. van de Reek, Th. van Duynhoven en L. van de Boogaard. Esso voetbalplaten serie.

Geld voor versterking is er niet en met alleen regionale voetballers weet de club de, langzaam ingezette, duikvlucht niet te keren. In het seizoen 1960-1961 wordt de rode lantaarn nog nipt aan Racing Club Heemstede gelaten. Als er vervolgens niets veranderd in het technische beleid van de HVV Helmond dan is het wachten op de Knock-Out en die komt er. In het betaaldvoetbal seizoen 1961/1962 sluit HVV Helmond af met de rode lantaarn. De allerlaatste wedstrijd is uit in Koog aan de Zaan bij KFC.

28 mei 1962: Het Parool.

Er waren ooit twee betaaldvoetbal verenigingen in Helmond.

Terug naar 1916 want, toen werd er een 2e voetbalclub in Helmond opgericht met de naam Helmondia. Later werd deze naam, bij de start van het betaald voetbal veranderd in Helmondia ’55 . Een fusie in 1962 met plaatsgenoot Helmondia ‘55 ketst af. Bij de ledentelling is Helmondia ‘55 bijna unaniem vóór maar bij HVV Helmond staken de stemmen en de fusie wordt afgeblazen. Direct gevolg is dat Helmond na 1962 uit het profvoetbal verdwijnt en in de 1e klasse van het amateurvoetbal belandt. Tot op de dag van vandaag zit HVV Helmond op het prachtige Houtsdonk waar veel herinneringen liggen.
Helmondia’55 is sinds 1967 van naam veranderd in Helmond Sport.

Icoon Willy van der Kuijlen: Een bovenmeester in kappen en draaien

Zeist: 20 augustus 1968

International Willy van der Kuijlen begon in zijn jeugd met voetballen bij HVV Helmond, de plaats waar hij ook geboren is op 6 december 1946. Hij voetbalde daar maar kort want op 18-jarige leeftijd, in 1964 vertrok hij al naar PSV. Willy heeft een bijzonder record in handen. De geboren Helmonder speelde liefst 17 jaar in Eindhoven en kwam in ruim 500 competitieduels tot 308 doelpunten. Daarmee is hij topscorer aller tijden van de Eredivisie. Willy speelt 22 wedstrijden voor Oranje en scoort zeven maal. Vanwege zijn jarenlange trouwe dienst voor de club kreeg Van der Kuijlen de bijnaam ‘Mister PSV’. Hij is een meester in het kappen en draaien waarmee hij zijn tegenstander het bos instuurde. Een andere bijnaam van hem is ‘Skiete Willy’, vanwege zijn harde schoten met links én rechts.

Nabericht: Amateurkampioen 1965

Op 9 mei 1965 werd voetbalclub HVV Helmond kampioen in de eerste klasse, toen het hoogste amateurniveau. In Schijndel werd voor de ogen van tienduizend toeschouwers TOP met 1-0 verslagen. Na het doelpunt namen duizenden Helmonders bezit van het veld. Terug in Helmond werden de spelers als ware helden onthaald. De mensen stonden rijen dik om een glimp van de kampioenen op te vangen. Beelden van de wedstrijd en het feest in Helmond zijn gemaakt door EDTV.