Emma

Sportclub Emma: Hand en Hand

S. Boet medeoprichter in 1911 van SC Emma

In de timmerwinkel van Hans Kelfkens werd op 11 mei 1911 de voetbalclub DVO (Door Vrienden Opgericht) opgericht. Later omgedoopt tot Emma. De contributie was hoog voor die tijd. Tien cent per week. Een bal werd geleend bij grote broer DFC. De doelpalen en deklat werden na elke wedstrijd terug opgeslagen in de winkel.

Volgens Henk Klapper, geschiedeniskenner van SC Emma: “Bij Emma kwam in de glorietijd een entertainer over de vloer, t.w. Nico Schoolenberg. Hij heeft ooit een lied voor Emma geschreven: Rood blauwe kleuren etc. en Hand in Hand kameraden. Dit lied is kennelijk later bij Feijenoord geïntroduceerd door Cor van der Gijp, en daar aangepast aan de Feijenoord kleuren. Maar oorspronkelijk was het Emma’s clublied. Ik heb het zelf indertijd nog meegezongen”.

Staande v.l.n.r. Louis van Dijk (grensrechter), Wim van der Starre, Wim van de Berg (keeper), Jan Smit, Wim Schreuder, Ferry van der Koogh, Steef Roubos en zittend Janus, Wim, Cor en Freek van der Gijp en Jan Hardenbol. De elftalfoto werd genomen op zondag 30 september 1951 in het Nijmeegse Goffertstadion. Volgens de kranten van maandag 1 oktober 1951 eindigde deze wedstrijd tegen NEC in een flinke overwinning voor Emma; 2-5. Met 4 Dordtse doelpunten van Cor v d Gijp. En 1 maal Wim v d Gijp.

De onderlinge rivaliteit en trots in Dordrecht met DFC en EBOH zorgde ervoor dat een fusie ver weg lag maar ook in de regio was er competitie zoals met Sparta hier uitgebeeld in de Telegraaf van 1954. Dit duel eindigde in een gelijkspel, 1-1

In het laatste seizoen van de amateurperiode, 1953/54, kwam de kleine Dordtse volksclub Emma precies een punt te kort, achter PSV, voor een plaats in de landelijke kampioenscompetitie. Oud speler Piet Riet verteld”  In 1946 voetbalde ik in Emma 6 en Emma 5 en een jaar later in het derde en tweede. Pas in 1953 werd ik door trainer Richard ‘Dombi’ Kohn ineens opgeroepen om in een wedstrijd die was bedoel om geld in te zamelen voor de slachtoffers van de watersnoodramp, mee te doen. Een wedstrijd tussen SC Emma en DFC. Bij DFC aan de Markettenweg. We verloren met 4-1.’’
Dombi hield Piet Riet bij het eerste elftal, waarin ook de vier broers van der Gijp: Janus, Wim, Cor en Freek in voetbalde. ,,Geweldige voetballers. Door hen had ik het achterin vaak rustig. Zij konden de bal wel vijf minuten voorin naar elkaar overspelen zonder dat er een tegenstander tussenkwam. 
In 1954 ontstond het betaalde voetbal. We kwamen in de eerste klasse. De eerste wedstrijd was op Het Kasteel tegen Sparta. We wonnen met 2-3. Na afloop kregen we in het Dordtse café Ter Merwe onze eerste centjes: vijftien gulden. Niet veel later kreeg ik een contract. De jaren in het betaalde voetbal waren mooie tijden. Ook al zat ik wel eens op de bank. Nou ja bank. Zeg maar een houten plank. Dug-outs waren er nog niet. Ik heb wel alle stadions gezien en thuis stonden er altijd tienduizend mensen langs de lijn.’’

Cor van der Gijp: “One of the boys” 

SC Emma, de bijna honderdjarige heeft een rijke historie. In de jaren vijftig werd die voor een belangrijk deel bepaald door de vier broers Cor, Freek, Janus en Wim van der Gijp. Toen werd er gestreden op het hoogste nationale niveau. Tussen 1954 en 1958 speelde Emma betaald voetbal. Emma-Ajax was toen een normaal competitieaffiche. Cor van der Gijp, bijna tachtig jaar en sinds kort weer woonachtig in zijn geboortestad. We zijn in het appartement en het is net een klein museum. Een foto waarop hij samen met zijn drie broers is geportretteerd. ,,Kijk eens goed naar die foto. Wat valt je op? Niets zeker? Let op de banen. Die zijn gespiegeld. En op de één zie je knoopjes, bij de anderen weer niet. Het zijn gewoon allemaal verschillende shirts van heel slechte kwaliteit.

Moeder v d Gijp en haar vier voetballende zonen

Voetbal was vroeger een elitesport, later meer voor de minder bedeelden, zeg maar de arbeiders. Ja, Oranje, dertien interlands, daar ben ik wel trots op. Ook op het feit dat ik de enige international van Emma ben. Er hebben wel meer spelers van Emma Oranje gehaald, maar ik was bij mijn debuut nog lid van de Dordtse club.’’Cor van der Gijp werd geboren in het centrum van Dordrecht, maar groeide op aan de Zuidendijk. “Als tiener trainde ik al mee met de grote mannen van de club om zoveel mogelijk trainingsuren te maken. Vanaf mijn vijfde voetbalde ik bij Emma. Mijn broers waren in die tijd mijn trainers en hebben mij gevormd. Mijn doorbraak dank ik aan de beste trainer die Nederland en Emma ooit heeft gehad. Dan moet jij wel weten wie? Richard Dombi natuurlijk. Die man trainde uren op techniek, een man van de discipline. Een tacticus. Het is belangrijk wie je tegen komt. Wij sloegen geen training over, mochten nooit verzaken. Dan werd je naar de training geschopt. Mijn vader was een winnaars type. Hij maakte thuis van alles een wedstrijd.’’ ‘Richard Dombi special: lees bij EBOH.

Cor komt niet veel meer bij Emma. Het doet hem pijn dat de club zo ver is afgegleden. “Investeren in jeugdspelers. Dat is mijn devies. Vijf goede voetballers in een eerste is genoeg voor succes. Dat was in onze tijd ook zo. En wat ook helpt is een andere competitieopzet. Naar Schots model. Met elftallen die elkaars aartsvijanden zijn. Dat zorgt voor spektakel. Als Emma in de beginjaren vijftig ergens op bezoek kwam, zat er elektriciteit in de lucht. “Dat kwam zo,’’ vertelt hij openhartig. “Toen ik als broekje van zeventien bij Emma in het eerste elftal kwam, trof ik daar een slingerback, genaamd Wim van der Starre. Die naaide de hele ploeg op. Die maakte ons wijs dat hij even zijn oor te luisteren had gelegd in de kleedkamer van de tegenpartij, waar de trainer verschrikkelijk te keer zou zijn gegaan. Als we dan het veld op gingen, hadden we het gras al opgevreten voordat de bal een omwenteling had gemaakt.”   Red:’met dank aan Jan Volwerk voor het interview’.

VVV– Emma: ‘Een drie uur durende voetbal thriller’

‘Zelden of misschien wel nooit zullen zich op een voetbalveld zoveel bewogen tonelen hebben afgespeeld als vanmiddag op “de Kraal” aan de Kaldenkerkerweg. VVV en Emma hielden vijftienduizend mensen ten prooi aan de hevigste emoties bijna drie volle uren gekluisterd aan hun plaatsen. Bijna drie uur duurde het voetbaldrama, waarin zich de ene sensatie op de andere stapelde.’ Zo begon De Volkskrant op maandag 29 oktober 1951 het wedstrijdverslag van de wedstrijd VVV-Sportclub Emma in de 1e klasse B. Inmiddels zijn we door de wol geverfd als het gaat om voetbalsensatie, maar de voetbalverslaggevers van de meeste dagbladen hadden toen een dag eerder drie uur lang op het puntje van hun stoel gezeten.

VVV begon het seizoen 1951/1952 geweldig. De eerste 8 competitiewedstrijden waren gewonnen, toen het sterke Sportclub Emma uit Dordrecht op bezoek kwam. De Kraal zat aardig vol met 15.000 toeschouwers (zouden er werkelijk 18.000 in gekund hebben?). Daaronder bevonden zich bobo’s als KNVB-voorzitter Karel Lotsy en bondscoach Jaap van der Leck. Er mocht een aantrekkelijke wedstrijd verwacht worden tussen twee aanvallende ploegen. In de voorhoede van Emma stonden de vier gebroeders Van der Gijp, rechtsbuiten Janus, rechtsbinnen Wim, midvoor Cor en linksbinnen Freek (ook aanvoerder).

Jan Verberkt  speler van VVV

De ware voetballiefhebbers kwamen bij deze topper volop aan hun trekken. Er ontspon zich een boeiende wedstrijd tussen een fris en hartverwarmend spelend VVV en een technisch iets beter Emma. Het begon met een hevige kanonnade op het Dordtse doel. Het resultaat was een doelpunt van rechtsbinnen Pierre van Rhee die een voorzet van Jan Verberkt feilloos benutte. Een kort tegenoffensief ten spijt, stond het na 24 minuten 2-0. Een pass van Bart Carlier kwam via Gijs Nass bij Van Rhee, die de bal tactisch liet lopen, waardoor Jeu Sijbers in vrije positie voor doel kwam en inschoot. Daarna kwam Emma enorm opzetten. Cor en (vooral) Janus van der Gijp zorgden voor 2-1, en VVV mocht blij zijn dat de rust met die stand kwam.

Jeu Sijbers van VVV

In de tweede helft bleef het Emma wat de klok sloeg. Na 20 minuten werd die veelbelovende stormloop echter langdurig onderbroken. Een migraine sloeg de Vlissingse scheidsrechter Verkerk op de ogen en op doktersadvies stopte hij met fluiten. De omroeper vroeg om een vervanger. Een derde klas-scheidsrechter die zich meldde, werd vriendelijk afgeserveerd. VVV wilde met de voorsprong van 2-1 toch graag doorspelen, en toen zich na een half uur alsnog een tweede klas-scheidsrechter aandiende, ene Belmont uit Maastricht, meende men dat het probleem opgelost was. Voor Emma niet, integendeel. De Dordtse spelers waren volgens aanvoerder Freek van der Gijp uit hun concentratie, omdat ze al aan het douchen waren gegaan. Twee KNVB-officials bevonden Belmont echter competent en verwezen het weigerachtige Emma naar het reglement: onder een erkende scheidsrechter moest gewoon doorgespeeld worden. Er zat voor de Emma-spelers niets anders op dan zich weer aan te kleden. Onder gejuich van de wachtende menigte traden beide elftallen na een vol uur weer aan, zij het Emma met de grootst mogelijke tegenzin. En de vrees van Freek van der Gijp werd bewaarheid: Emma was nergens meer. Na 12 minuten viel de wedstrijd definitief in het slot. Sijbers reageerde razendsnel op een scherpe voorzet van Carlier en knalde de 3-1 binnen.

De vlam sloeg in de pan. Vijf Emma-spelers trokken de arme invaller-scheidsrechter mee naar de plaats waar zij – overigens als enigen – buitenspel geconstateerd hadden. Daarop stroomden inmiddels zwaar opgefokte VVV-supporters het veld op.

  Publiek op De Kraal tribune in Venlo

Emma-linksback Wim van der Starre velde een heethoofd met een rechtse directe, waarna hij hem nog enkele trappen gaf. Toen leken de rapen helemaal gaar, maar officials, spelers en politie wisten de boel te sussen.

Emma – Linksback Wim van der Starre

Even later dreigde de wedstrijd opnieuw te ontsporen, nadat Van Rhee ongelukkig tegen de grond was gelopen. De KNVB-officials riepen scheidsrechter Belmont naar de kant, voor overleg, maar die wilde per se doorspelen. Hij liet zich ook niet meer intimideren door de Emma-spelers. Met 3-1 voor VVV kwam zo om kwart over vijf een einde aan een ongekende voetbalthriller in De Kraal. Dat wil zeggen, toen de spelers eindelijk (nogmaals) mochten gaan douchen, liep Emma-aanvoerder Freek van der Gijp meteen door naar de kleedkamer van de scheidsrechter, om protest aan te tekenen tegen de hervatting van de wedstrijd. Maar dat protest werd op 5 december door een zware KNVB-commissie afgewezen. Hoe het verder met VVV ging, in dat seizoen? Op zondag 2 maart 1952 verloor de club haar leidende positie in de eerste klasse B. VVV zou uiteindelijk als vierde eindigen op 7 punten afstand van kampioen Hermes DVS, twee plaatsen hoger dan Sportclub Emma. Red: met dank aan: Gerrit van der Vorst (VVV).

  Eindstand 1951

  ‘Four brothers on the first field’.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is cor-1.png

Cor van der Gijp was ooit midvoor in een voorhoede vol van der Gijpen met Freek, Wim en Janus. Vier broers en een neef, Juriaan. De Dordtse club Emma was de gelukkige bezitter van dit vijftal. Volgens Cor waren de andere vier beter dan hijzelf, maar hij schopte het wel het verst.  Als speler van Emma werd hij al drie keer gekozen in het Nederlands elftal. In de derde interland, mei 1955 in Dublin tegen de Ierse Vrijstaat, raakte hij geblesseerd aan de knie. In de beginjaren van het betaalde voetbal werd hij voor 18.000 gulden aan Feijenoord verkocht. Hij speelde zijn eerste officiële wedstrijd voor die club op 8 januari 1956 en de laatste op 15 december 1963. Tijdens 233 competitiewedstrijden scoorde hij 161 maal en daarmee is hij topscorer aller tijden van Feijenoord.  Hij kwam dertien keer uit voor het Nederlands elftal en scoorde zes keer voor Oranje.

Wim van der Gijp

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is wim-1.jpg

In 1956 degradeerde Emma kansloos uit de eredivisie naar de 1e divisie. Een seizoen verder degradeerde Emma naar de 2e divisie maar ook dat niveau was te hoog dus keerde de club in 1958 terug naar de amateurs. Die ontwikkeling had alles te maken met het einde van de Van der Gijp-clan bij Emma. Jarenlang vormden de broers Janus, Wim, Cor en Freek van der Gijp de voorhoede. Links op het middenveld stond voorts neef Jur. In hun mooiste seizoen bij Emma, 1953/54, maakten de gebroeders Van der Gijp 57 van de 71 competitiedoelpunten. In dat seizoen mocht eerst Cor en later Wim debuteren in Oranje. Voor Wim was het na een interland al bekeken. Wim van der Gijp mocht enkele weken later nog wel mee op tournee naar Suriname en de Antillen, maar een officiële interland werd hem niet meer gegund. Na het invoeren van het profvoetbal verkaste Wim naar Sparta, waar hij in 150 wedstrijden 43 doelpunten zou scoren. In 1959 werd Van der Gijp met Sparta landskampioen.

Freek van der Gijp

Freek was de oudste van vier voetballende broers. Hij vormde samen met Cor van der Gijp, Janus van der Gijp en Wim van der Gijp een legendarische voorhoede bij SC Emma. Freek was aanvoerder van het team. Met Emma won hij in 1949 winnaar van de Zilveren Bal, nadat FC Eindhoven met 3–0 verslagen werd. In 1955 werd het betaald voetbal ingevoerd in Nederland en Van der Gijp zag zijn broers Cor en Wim vertrekken naar respectievelijk Feyenoord en Sparta Rotterdam. Freek besloot een ander pad te bewandelen. Hij beëindigde zijn actieve carrière na meer dan 400 wedstrijden voor SC Emma. Hier krijgt hij bloemen aangereikt.

Janus van der Gijp

In de jaren dat ze alle vier voor Emma speelden, was Freek de strateeg en aanvoerder van het team. Freek, linksbinnen in de vijfmans-aanval, moest zijn broers vaak tot de orde roepen, want dat waren me een stel raddraaiers. Dat gold vooral voor Wim en Cor. Janus leek vanaf de kant een rustige, bekwame rechtsbuiten met een perfecte voorzet, maar hij kon het niet nalaten zijn directe tegenstander met woord en gebaar uit te dagen en te sarren. “Janus was op zijn best als zijn directe tegenstander agressief werd. Dan kon hij hem het gemakkelijkst uitspelen.” .