Be Quick 1887

Op 10 april 1887 wordt Be Quick opgericht door leerlingen van het Stedelijk Gymnasium. In eerste instantie wordt er cricket gespeeld maar rond de eeuw wisseling stapt men over op voetbal. In het begin zijn de Groningers nog niet erg bedreven in het spel. Maar in 1911 komt Kees Bekker, ex-international van het Haagse HBS, in Groningen studeren en voetballen bij Be Quick. Hij brengt de club op een hoger niveau. En dankzij de oefenpartijen met Engelse geïnterneerden tijdens de Eerste Wereldoorlog, wordt het spel van de Groningers nog beter.

Eén van deze Engelsen, de rugbyer Harry Waites, wordt zelfs de eerste echte trainer van Be Quick. Waites heeft weliswaar niet heel veel verstand van voetbal, maar hij is wel heel goed in het mentaal coachen van zijn team.

Het noorden gaat Oranje kleuren

In 1915 wordt Be Quick dan ook kampioen van het Noorden en die titel weet de club vervolgens wel tien jaar te behouden alleen niet in 1925 dat werd LAC Frisia .  De Groningers speelden op het terrein van de latere v Mesdag gevangenis. Be Quick speelde in de 1e klasse van Noord-Nederland en was jaar na jaar de sterkste. Maar er was vanuit het westen eigenlijk nauwelijks belangstelling voor “de buitengebieden” zoals die wel werden genoemd, ook niet door de pers. Het Nederlandse voetbal was opgesplitst in vier regio’s, waarvan de kampioenen een volledige competitie tegen elkaar speelden voor de beslissing van het landskampioenschap. Kampioen in 1920 zijn: van de Noordelijke competitie, Be Quick, van de Oostelijke,  Go AheadMVV van Zuid, en van de Westelijke, VOC. In de laatste wedstrijd van de nacompetitie speelt Be Quick tegen VOC om de eerste plaats en dus het algeheel Kampioenschap. Voor een uitzinnig publiek van meer dan tienduizend toeschouwers verslaat Be Quick, VOC uit Rotterdam met 4-0.

1920 Landskampioen Be Quick. Boven:scheidsrechter, Harry Waites (trainer), Harry Rodermond, Deck de Ruiter Zijlker, Hans Tetzner, bestuurslid, bestuurslid, bestuurlid. Midden: Siebolt Sissingh, Evert van Linge, Herman Legger. Onder: Max Tetzner, Rieks de Haas, Jaap Bulder, Appie Groen, Evert Jan Bulder

In het kampioensjaar 1920 bereikte Be Quick als eerste vereniging in Nederland de grens van 100 doelpunten in de eerste klasse. Aan het eind van de noordelijke competitie had Be Quick 101 doelpunten gemaakt in 16 wedstrijden. Meer dan zes doelpunten gemiddeld per wedstrijd. Sportverslaggever A.J. Hindriks schrijft: “Er werd van stonde af aan zo knap, zo doordacht en toch zo snel gespeeld, dat de talrijke westelijke voetbalgrootheden op de voorste rij van de tribune zich vol verbazing de ogen uitwreven om eensgezind en onomwonden te verklaren, dat dit het beste clubvoetbal was, dat ze in ons land hadden gezien “.

De Olympische spelen 1920 in België werden een aanfluiting.

De selectie commissie voor het Nederlands  elftal vond het omslachtig om met de auto of trein naar deze uithoeken af te reizen en er tijd aan te besteden. Dat veranderde pas na het zien van landskampioen Be Quick in 1920.

Afbeeldingsresultaat voor olympisch ringen 1920

De ogen in Zeist gingen open, waarna er vele spelers van Be Quick werden geselecteerd voor Oranje. Het elftal werd grotendeels oranje international behalve de doelman. Voorafgaand aan de Olympische spelen van 1920 te Antwerpen werden er oefenwedstrijden gespeeld. Op 5 april speelde het Nederlands Elftal in Amsterdam tegen Denemarken. De ontmoeting was bijzonder, waarover al wekenlang werd gediscussieerd in de nationale media. ‘De aanvraag naar entree bewijzen voor den wedstrijd Nederland-Denemarken overtreft iedere verwachting,’ aldus de Nieuwe Rotterdamsche Courant. ‘Er kan met zekerheid verklaard worden, dat er geen plaatsje onbezet zal zijn en vele duizenden teleurgesteld moeten worden.’De voetballiefhebbers waren bijzonder benieuwd hoe goed de tegenstander nog zou zijn, want voor de Eerste Wereldoorlog waren de Denen de beste voetballers van het Europese continent – dus Groot-Brittannië niet meegeteld. Door de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog, en de lange tijd dat daardoor geen internationaal sportief verkeer mogelijk was geweest, stond ons voetballand er kwalitatief echter slechter voor. We hebben de filmbeelden uit het EYE museum.

En met het landskampioenschap zijn de avonturen in 1920 nog niet voorbij, want in dat jaar worden er ook Olympische Spelen gehouden. Antwerpen smeulde nog na van de Eerste Wereldoorlog toen het in 1920 de Olympische Spelen organiseerde. De omstandigheden waren erg slecht. De voetballers bijvoorbeeld werden gehuisvest op het schip De Hollandia, dat volgens Courant ‘Het Vaderland’ verschrikkelijk was: ‘Een akelig, somber krot, waarin men geen gevangene opbergt.’ De sportofficials hadden ondertussen wel goede logeerruimte voor zichzelf geregeld, zodat de stemming onder de voetballers nog slecht werd. Zij wel een goed bed en wij niet? Nederland stuurt een voetbalploeg met maar liefst vier spelers van Be Quick in de selectie: Evert van Linge, de broers Evert en Jaap Bulder en Herman Legger. Dat zou toch een fantastische ervaring moeten zijn voor het viertal. Maar de werkelijkheid valt tegen.

Terwijl de officials in luxe hotels verblijven, moeten de spelers genoegen nemen met slechte onderkomens. Op de vooravond van de wedstrijd om het zilver in Antwerpen komt het Nederlands elftal in opstand. Na twee gewonnen wedstrijden tegen Luxemburg en Zweden opende de Nieuwe Rotterdamsche Courant over de in de ogen van de journalist van ‘muiterij’.  ‘Er zijn helaas trieste dingen te melden’, ‘In een nabijgelegen hotel probeerden sommige spelers hun ellende te vergeten aan de bar en op de dansvloer, ‘champagne drinkend met ‘ladies’, wier deugdopvatting van bedenkelijke breedte is.’ Een idee van een voetbalbestuurder om een bloemententoonstelling te bezoeken, werd dan weer afgeslagen. ‘Sabotage van de meest onvervalschte soort, baldadige ontwrichting van een goed bedoelde organisatie.’

Het Nederlands Olympisch elftal aan de dis. 1920

Alleen Het Vaderland verdedigde de spelers, die zo slecht waren behandeld door de officials van de Nederlandse Voetbalbond: ‘Wat een ergerlijk gemis aan zorg, aan leiding, aan organisatie, wat een prutsboel, wat een geklungel, een schande voor het N. O. C., dat dit logies heeft ingericht en voor den N. V. B., die er in heeft berust. Vooral had alles van dag tot dag in de puntjes geregeld moeten zijn; dat is organisatie. En als men het zelf niet wil of kan regelen, moet een bekwaam organisator in den arm genomen worden.’ De Telegraaf gaf Leo Bosschart als aanvoerder en woordvoerder de schuld van alle ellende, als was hij een soort leider van een communistische revolutie. Hij werd nadien door de NVB ook niet meer voor het Nederland elftal opgeroepen. Voor straf worden vier spelers, waaronder Evert van Linge en Jaap Bulder, naar huis gestuurd. Maar de andere spelers verklaren zich solidair met hen, en niet spelen betekent gezichtsverlies voor Nederland. Daarom komt men uiteindelijk tot een compromis: het viertal mag blijven, maar niet spelen. Oranje verliest van Spanje (1-3) en krijgt een bronzen medaille.

Be Quick kampioen van het ‘Noorden’ voor vele jaren.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 902edde0-ac08-012e-ab0e-0050569439b1.jpg

Met Be Quick, kampioen van het Noorden, volgt er in het voorjaar van 1921 een nacompetitie nu tegen o.a Ajax. In die tijd werd er al wel gefilmd in zwart-wit en maar zonder geluid. Het Groninger Bioscoop Theater “Luxor”maakte op 17 april 1921 een reportage van de wedstrijd Be Quick – Ajax. Hoewel Be Quick hier wint van Ajax, gaat NAC uiteindelijk met de landstitel aan de haal. Jaap Bulder maakt het enige doelpunt van de wedstrijd. Na afloop bezoeken spelers en supporters Grand Hotel Frigge naast bioscoop Luxor in de Herestraat. Maar de Groningers blijven wel tot 1925 kampioen van het Noorden. Die titel behaalt de club ook in 1936, 1937, 1938 en 1941, maar daarna nooit weer. In 1954 stapt Be Quick over op het betaald voetbal, maar daarin komt de vereniging niet tot het niveau van 1920. Het kampioenschap in de 2e divisie van 1960 is het hoogtepunt van deze periode. In 1964 keert de club terug naar het amateurvoetbal. Daar speelt Be Quick de laatste jaren steeds in de hoofdklasse.

De laatste Be Quick international: Klaas Lugthart

Klaas Lugthart (1952).png

Op zondag 15 april 1923 werd er in Groningen een wedstrijd gespeeld in het kader van de nacompetitie Be Quick en Go Ahead. De unieke beelden, zonder geluid, komen uit de collectie van EYE (Amsterdam). De match eindigt in 1-1 en RCH wordt dat jaar algeheel kampioen. Begin jaren 50 deed voor het eerst sinds de gouden generatie uit de jaren twintig weer een Be-Quicker mee in Oranje. Deze Klaas Lugthart middenvelder is geboren in Groningen stad op 18 april 1928 en was ook de ook de laatste Be Quick international. Op 19 oktober 1952 debuteerde Lugthart voor Nederland in een vriendschappelijke uitwedstrijd tegen België 2 – 1 verlies. Een maand later was Klaas opnieuw basisspeler, uit tegen Engeland 2-2. Hij kwam ook uit voor het ZwaluwenelftalNoordelijk elftal en Gronings elftal. Klaas Lughthart speelde 12 jaar voor Be Quick 1887 waarna hij stopte. Daarnaast was hij werkzaam als gymnastiekleraar. Hij deed aan meerdere sporten en was eenmaal nationaal jeugdkampioen schoonspringen en deed ook op niveau aan waterpolo en wedstrijd zwemmen. Klaas overleed op 9 februari 2015 te Borger.

Be Quick speelde de volgende tien jaren in het betaalde voetbal van 1954-1964. Het kampioenschap van de tweede divisie in 1960 was in die periode het hoogtepunt. In 1964 volgde voor Be Quick een terugkeer naar de amateurs.

Stadion Esserberg

In 1921 koopt de club een terrein in Haren, het gaat Stadion Esserberg heten. Het wordt de thuishaven van Be Quick 1887 en VV Helpman. Het stadion ligt tegen de stad Groningen aan, slechts een honderd meter van de gemeentegrens aan de Rijksstraatweg.

Het stadion wordt vernoemd naar een weidegebied ten westen van het gehucht Essen, gelegen tussen Groningen en Haren. Het stadion is gebouwd in 1921 naar een ontwerp van de architect Evert van Linge, speler van Be Quick de landskampioen. In 1933 brandde de houten eretribune af, waarna  er een nieuwe van beton werd gebouwd. Van Linge liet zich  inspireren door de Marathon Tribune van het Olympisch Stadion.

www.martijnmureau.nl

Stadion Esserberg heeft een capaciteit van 12.000 toeschouwers. De Esserberg is inmiddels het oudste stadion in het noorden van Nederland waar voor de invoering van het betaald voetbal alle belangrijke wedstrijden van Groningse teams werden gespeeld. Het ligt aan het eindpunt van de Groningse trolleybus. Het Esserbergstadion is aangewezen als gemeentelijk monument.

Club lied -Be Quick For Ever  Tekst: Jacob Koning. Will van Dijk. Oh, Be Quick aan jou wil ik me wijden, want jij bent mijn favoriet. ’t is mijn lust voor jou immer te strijden, want jij bent mijn sympathiek. O, Be Quick jij bent mij zoo dierbaar, voor hetgeen je mij hebt gebracht,  zingen wij spontaan ons Be Quick for ever, dat zij de leus voor elk geslacht.

Hans Tetzner

Hans was een linksback van Be Quick die daarnaast ook bekend werd als chirurg. Zijn gewrichten kennis maakte hem een gerenommeerd kniespecialist die volop geconsulteerd wordt door sporters.

Hans Tetzner

Een meniscus blessure was/is een veel voorkomend euvel. Tetzner groeide op in Groningen als zoon van een bloemist. Als jongeling bracht hij de dag veelal voetballend door, samen met zijn broer Max. Hij meldde zich aan bij Forward en vertrok later naar Be Quick. In 1916 debuteerde hij als midvoor in het eerste elftal. Langzamerhand zakte hij twee linies naar de verdediging, hij zou zich definitief vestigen op de linksbackplaats. Met Tetzner als sterkhouder werd Be Quick in 1920 landskampioen. Voor meer dan 10.000 toeschouwers werd VOC uit Rotterdam met 4-0 verslagen. Bijna alle spelers van dat elftal werden hierna ook international. Tetzner speelde samen met spelers als Appie Groen, Rieks de Haas, Siebolt Sissingh, Jaap Bulder en zijn broer Max. Broer Max kon trouwens ook goed schaatsen want werd in 1919 en 1922 kampioen op de lange baan.


Nederland-Duitsland 0-1. Staand: vlnr Adriaan Koonings, Kees Pijl, Jan de Boer, Dick Sigmond, Ber Groosjohan, Jan de Natris, André le Fèvre, Evert van Linge en grensrechter. Onderste: Harry Dénis, Hans Tetzner en Peer Krom.  21 april 1924 .

Hans Tetzner zoals reeds genoemd, moest in 1925 stoppen met voetbal na een acute nierontsteking en werd fulltime orthopedisch chirurg in Amsterdam, specialisatie de ‘voetbalknie’. Duizenden sporters lieten zich door hem opereren, waaronder voetballers als Abe Lenstra, Rinus Michels en Wim Suurbier. Lange tijd was hij clubarts van Ajax en vertrouwenspersoon van o.a. sterspeler Johan Cruyff.

De gewezen linksback en achtvoudig Oranje-international staat ook bekend als de man die de in de jaren ’20 van de vorige eeuw de buitenspelval introduceerde in Nederland. De Engelsman Billy McCracken had dit foefje al eerder bedacht als speler van Newcastle United. Tetzner introduceerde het kunstje tijdens de wedstrijd Nederland – Duitsland in 1924. De Duitsers, trapten tot hilariteit van Tetzner en co. voortdurend in de val en stonden vele malen buitenspel. Niet iedereen kon trouwens om het nieuwe snufje lachen. Veel supporters en analytici vonden de buitenspelval een vorm van spelbederf en negatief spel.

Hans Tetzner overleed in 1987 als laatst overgebleven speler van de kampioensploeg van Be Quick. Hoewel hij zich in Amsterdam vestigde, bleef hij in zijn hart een Groninger en informeerde hij wekelijks naar de uitslagen van de club. Zijn laatste wens om het eeuwfeest van Be Quick in 1988 nog mee te mogen maken, kon helaas net niet in vervulling gaan.

Be Quick was voor de 2e wereldoorlog de club in Groningen maar werd door Velocitas en GVAV overvleugeld in populariteit. In 1955 schreef de club zich in voor het betaald voetbal en werden ingedeeld in de 2e divisie en kampioen in 1960. Promotie naar de 1e divisie volgde maar financieel kon Be Quick zich niet handhaven in het betaalde voetbal. Spelers salarissen waren te hoog en inkomsten te laag. GVAV nam de hegemonie over in de stad en Be Quick stopte na het seizoen 1963/64 en ging terug naar de amateurs.