HVV Helmond

In het niet meer bestaande restaurant ’t Hert werd in aanwezigheid van
de eerste voorzitter Bernard van Lieshout en de overige drie en twintig leden op 22 november 1899 de voetbalvereniging Helmondia opgericht. Aanvankelijk vonden de dagelijkse partijtjes voetbal plaats op de oude, statige Markt in Helmond. 

Om aan een voetbalcompetitie mee te kunnen doen sloot Helmondia zich in 1900 aan bij de Brabantse Voetbalbond. De naam werd in 1904 veranderd in de HVV Helmond en om te zorgen voor een financiële middelen om bijvoorbeeld te kunnen voldoen aan de BVB contributie, materialen en terreinhuur werden er certificaten uitgegeven.
Wedstrijden werden gespeeld op het weilandje aan de Molenstraat te Helmond. Nog in datzelfde jaar werd café De Roij het eerste clubhuis van de nieuwe vereniging. Voetbal was in die tijd een opkomende vorm van vertier en ontspanning. Overgewaaid uit Engeland waar voetbal halverwege de 19e eeuw ontstond met Sheffield FC uit South Yorkshire als de oudste club ter wereld sinds 1857.

Vóór 1900 wordt er in Zuidoost Brabant nog weinig gevoetbald. Bovendien zijn het in het begin alleen leden van de maatschappelijke elite, die deze sport gaan beoefenen. Voor het gewone volk vindt men het voetbal minder geschikt, omdat het spel op zich al ruw en onbeschaafd is. Rond de eeuwwisseling ontstaan de eerste clubs, die vaak prachtige namen hebben, zoals ‘Trap Door’ in Helmond (1895) en ‘Nooit Moe’ in Eindhoven (1897). Andere verenigingen uit die tijd zijn ‘De Helmondsche Voetbalclub’, het latere HVV (1899).

Voetballen na de Hoogmis

Op het platteland komen pas na 1910 clubs van de grond.
Zolang het voetballen beperkt blijft tot ‘jongeheren’ van gegoede stand, maakt de geestelijkheid nog weinig problemen op voorwaarde dat de wedstrijden beginnen ná de hoogmis.

Albumplaatjes - The Vittoria Egyptian Cigarette Company (Rotterdam) - Atgier, Helmond
Jan Atgier 1931
Albumplaatjes - The Vittoria Egyptian Cigarette Company (Rotterdam) - Aelberts, Helmond
Aelberts 1931

Als er echter steeds meer clubs komen, die zich bovendien gaan aansluiten bij de neutrale voetbalbond, komen er bezwaren tegen ‘het leeren gevaar’, want omdat de jeugdwedstrijden meestal op zondagmorgen zijn, kunnen de jonge spelertjes hun zondagsplichten niet voldoen. Uiteindelijk zal dit leiden tot de oprichting van een diocesane katholieke voetbalbond. Bijna alle verenigingen in het zuiden zijn nu gedwongen zich om te vormen tot katholieke voetbalclubs en zich aan te sluiten bij de katholieke bond.

HVV Helmond 1928 Kampioenschap 2e klasse te Boxtel, Na winst op Boxtel met 4 – O. Zittend midden met bal : Jan Atgier, staande uiterrst rechts : Janus Verkuijten

Wedstrijden werden gespeeld op het weilandje aan de Molenstraat. Nog in datzelfde jaar werd café De Roij het eerste clubhuis van de nieuwe vereniging.

Uit de Limburgsche Illustratie van 28 december 1929

Drie jaar later gingen de mannen van het eerste uur over naar “De Korenbeurs” op de hoek van de Markt en de Ameidestraat. 

In 1917 kreeg HVV Helmond een eigen sportpark op Houtsdonk aan de Houtse Parallelweg en verhuisde ons “clubhuis” na ruim 25 jaar “Korenbeurs” naar café Drouen aan de Steenweg. Even werd het “Oude Kasteel” van Wim van Stiphout aan de Noord-Koninginnewal de thuishaven.

In 1935 bereikte HVV de finale van de NVB Beker, ook wel de Holdert beker genoemd, waarin Feijenoord na een 0-2 achterstand met 5-2 te sterk bleek. Wim Groenendijk scoorde daarin vier maal tegen HVV Helmond.
Tot op de dag van vandaag is het niet meer voorgekomen dat een speler vier of meer keer scoorde in de finale van de KNVB beker. Naar het voorbeeld van de FA Cup in Engeland, werd er op 11 maart 1894 in Nederland een voetbalbekertoernooi gespeeld. De bokaal werd het Holdertbeeld genoemd, dat beschikbaar gesteld werd door ondernemer Hak Holdert. Het werd een duel tussen  Haarlemsche Football Club en HFC Haarlem. Dat is het eerste bekerduel in de Nederlandse voetbalgeschiedenis en HFC , het later Koninklijke HFC, wint met 3–1.  

Een jonkheer met krijt aan de kicksen

Jonkheer Herman Carel Felix Clotilde (“Felix”) von Heijden werd geboren  op 11 april 1890 in het Overijsselse Weerselo. Hij werd lid van Quick Nijmegen waarna Von Heijden, hij is dan dertig jaar. ‘Felix is stoer en forsch, ’n voetbalgoochelaar’, typeert D. den Hartog hem in het jubileumboek van de Quick Nijmegen. Veel lof krijgt hij toegezwaaid als hij met het oostelijk elftal in juni 1912 tegen het Nederlands elftal speelt in een voorbereidingswedstrijd op de Olympische Spelen van 1912 in Stockholm. ‘Bewonderenswaardig, een prachtspeler die goochelt met d’n bal. Hij heeft als spil nog tegen dat zijn plaatsen van den bal nog wat zwak is. Von Heijden is een van de veelbelovende jongeren’, schrijft Het Sportblad. Felix wordt geselecteerd voor het Olympisch elftal van 1912. ( Hierover later).
In 1920 vraagt hij overschrijving aan naar de voetbalclub HVV Helmond. In Helmond is Felix werkzaam bij de textielfabriek N.V. Raymakers.
De keuze van de Nederlandse elftal commissie voor Felix von Heijden voor de Olympische spelen van 1920 roept vragen op. Uit ‘Het Sportblad’ van 15 juli 1920. ‘Deze ex-Quick-speler is reeds enkele jaren wat men noemt op z’n retour. In z’n beste jaren heeft men hem nooit de eer waardig gekeurd de Oranje-trui te dragen. Wij vragen echter wie van de leden der nec (Nederlandsch Elftal Commissie) heeft Von Heijden in de laatste tijd zien spelen? Indien geen van de commissieleden hem heeft zien spelen, is het dan gerechtvaardigd dat men hem een plaats in het Nederlandsch Elftal inruimt?’, schrijft journalist Christ Groothoff.

Het Nederlandse Olympische elftal op de spelen van 1920 in Antwerpen. Boven: Jan van Dort, Ben Verweij, Frits Kuipers, Evert Bulder, Leo Bosschart, Ber Groosjohan. Onder: Oscar van Rappard, Dick Macneill, Harry Dénis met achter hem Henk Steeman en Felix von Heijden. Foto: Stadsarchief ‘s-Hertogenbosch

Journalist Groothoff irriteert het ook dat Von Heijden (met enige medespelers) de trainingsbijeenkomsten van Oranje aan zijn laars lapt. ‘Von Heijden is nog geen enkele keer gesignaleerd. Hij is niet de enige. Wordt het geen tijd dat ook voor deze heren andere spelers aangewezen worden die wel bereid zijn zich opofferingen te getroosten om hun land bij de zevende Olympische Spelen te vertegenwoordigen?’Het blijkt dat Felix von Heijden in de zomer van 1920 eerst prioriteit geeft aan de nationale tenniskampioenschappen. Hij is als zevende geplaatst en haalt zowel in enkelspel als bij dubbels de halve finales. Felix wordt geselecteerd, speelt en wint de bronzen medaille met het Olympisch elftal van 1912, maar verliest van Spanje. Bij de  Olympische Spelen van 1920 in Antwerpen komt Felix niet in het veld maar pakken de Olympiërs wel een bronzen medaille.

Felix gehuldigd als voetballer van het Olympisch voetbalteam  1920 in Antwerpen.

De verloren wedstrijd van 1912 tegen Spanje om de zilveren medaille is de enige interland die Von Heijden mocht meespelen maar dat ging op een vreemde manier. Een viertal medespelers vierden buiten het protocol om, twee dagen en nachten feest in Antwerpen en werden voor straf naar huis gestuurd.
De pers in Nederland sprak schande van het optreden van de internationals, al werden ook verzachtende omstandigheden aangevoerd. De huisvesting van de spelers op een boot in te kleine hutten, zonder licht of stromend water, terwijl de officials in de beste Antwerpse hotels verbleven, wordt als één van de redenen aangevoerd, dat de spelers uit baldadigheid en verzet op stap gingen. Het besluit om de viertal uit te sluiten werd echter na protest van de overige selectieleden teruggedraaid, maar de twee basisspelers, die tot het viertal behoorden werden op de reservebank geplaatst. Felix von Heijden nam één van de plaatsen in het elftal in en speelde zo zijn eerste en enige wedstrijd in het Nederlands elftal.

Het uitstapje van de vier spelers vond plaats, toen het toernooi  al een aardig eind op weg was.  Nederland won van Luxemburg en Zweden (na verlenging), waarna thuisland België de tegenstander was in de halve finale. De Belgen wonnen overtuigend met 3-0. Het toernooi werd gespeeld volgens het Bergvall-systeem, hetgeen inhield, dat nadat de winnaar van het toernooi bekend was, er opnieuw gestreden moest worden om de tweede en nadien om de derde plaats. De strijd om de eerste plaats  ging tussen België en Tsjecho-Slowakije. Na diskwalificatie van Tsjechoslowakije diende Nederland om de tweede en derde plaats te spelen tegen Spanje. Dit vonden de spelers hét moment om het Antwerpse nachtleven te verkennen. De wedstrijd tegen Spanje werd vervolgens kansloos verloren met 1-3 en in plaats van het verwachte zilver werd het een bronzen medaille.
Von Heijden was ook een bekend tennisser. In 1918 won hij met Leopold August Nypels het Nederlands kampioenschap tennis heren dubbel. Na zijn actieve voetbalcarrière werd hij burgemeester van  Rosmalen  van  1923  tot  1955. Daarmee trad hij in de voetsporen van zijn vader Antonius Catharina Hubertus Ignatius von Heyden, die van 1885 tot 1895 burgemeester was van Weerselo. Op 17 november 1982 overlijdt jonkheer Von Heijden in Huize Lindenlust te Boxtel, op 92-jarige leeftijd.

Bezettingstijd en de bevrijding

Bij een bombardement rond Kerstmis 1944, waarbij de zaak vernietigd werd en veel archief van HVV Helmond verloren ging, werd café Drouen aan de Steenweg weer opnieuw het ontmoetingscentrum. ( dit is vermoedelijk 1943 of rond die jaarwisseling) want op 25 september 1944 was heel Helmond bevrijd door de geallieerden. De hiervan bewaard gebleven filmbeelden van ruim 2 minuten spreken voor zich. Deze fragmenten komen, met dank, uit het archief van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie.

HVV Helmond ingekleurde promotiefoto 1948. Staand:: Jef van Run (trainer); P. Ruster (voorzitter); L. Smits; P. van der Heijden; J. Berenschot; Jef van Stiphout; A. Vereijken; A. Moedt; A. van Laarhoven (leider); P. de Kimpe. Zittend: P. Duymelinks; Jac. van de Waarsenburg; H. de Beer; M. van Ekert; H. Verhees,

Van hoogte naar dieptepunt

Sportpark Houtsdonk

In 1954 wordt HVV weer kampioen en promoveert naar de 1e klasse. Keurig op tijd voor een avontuur als semi-profclub. In het eerste profseizoen bereikt het team een mooie vierde plaats; goed genoeg voor een vervolgoptreden in de Eerste Divisie. Vier jaar lang vinden we HVV hier terug rond de tiende plaats, maar vanaf seizoen 1960-1961 raakt de club in een duikvlucht: ze worden eerst voorlaatste en vervolgens zelfs hekkensluiter.

Waren er ooit twee betaald voetbal verenigingen…

Terug naar 1916 want, toen werd er een 2e voetbalclub in Helmond opgericht met de naam Helmondia. Later werd deze naam, bij de start van het betaald voetbal veranderd in Helmondia ’55 . Een fusie in 1962 met plaatsgenoot Helmondia ‘55 ketst af. Bij de ledentelling is Helmondia ‘55 bijna unaniem vóór maar bij HVV Helmond staken de stemmen en de fusie wordt afgeblazen. Direct gevolg is dat Helmond na 1962 uit het profvoetbal verdwijnt en in de 1e klasse van het amateurvoetbal belandt. Tot op de dag van vandaag zit HVV Helmond op het prachtige Houtsdonk waar veel herinneringen liggen.
Helmondia’55 is sinds 1967 van naam veranderd in Helmond Sport.

HVV Helmond 1958. Staand: A. Koolen, J. Kusters, Th. Spierings, F. Overzier, J. Nicholson, H. Peters, W. van Neerven, J. van Leeuwen en oefenmeester W. Blokland. Knielend: F. van de Linden, M. Lambooy, A. van de Reek, Th. van Duynhoven en L. van de Boogaard. Esso voetbalplaten serie.

Op 9 mei 1965 werd voetbalclub HVV Helmond kampioen in de eerste klasse, toen het hoogste amateurniveau. In Schijndel werd voor de ogen van tienduizend toeschouwers TOP met 1-0 verslagen. Na het doelpunt namen duizenden Helmonders bezit van het veld. Terug in Helmond werden de spelers als ware helden onthaald. De mensen stonden rijen dik om een glimp van de kampioenen op te vangen. Beelden van de wedstrijd en het feest in Helmond zijn gemaakt door EDTV.

Willy van der Kuijlen: Een bovenmeester in kappen en draaien

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 1280px-Willy_van_der_Kuylen_Bestanddeelnr_921-6343-1024x682.jpg
20 augustus 1968

International Willy van der Kuijlen begon in zijn jeugd met voetballen bij HVV Helmond, de plaats waar hij ook geboren is op 6 december 1946. Hij voetbalde daar maar kort want op 18-jarige leeftijd, in 1964 vertrok hij al naar PSV. Willy heeft een bijzonder record in handen. De geboren Helmonder speelde liefst 17 jaar in Eindhoven en kwam in ruim 500 competitieduels tot 308 doelpunten. Daarmee is hij topscorer aller tijden van de Eredivisie. Willy speelt 22 wedstrijden voor Oranje en scoort zeven maal. Vanwege zijn jarenlange trouwe dienst voor de club kreeg Van der Kuijlen de bijnaam ‘Mister PSV’. Hij is een meester in het kappen en draaien waarmee hij zijn tegenstander het bos instuurde. Een andere bijnaam van hem is ‘Skiete Willy’, vanwege zijn harde schoten met links én rechts.